Petrol piyasalarında Hürmüz Boğazı merkezli gerilim fiyatları yukarı taşımaya devam ediyor. ABD ile İran arasındaki anlaşmazlığın çözüme kavuşmaması ve Washington’ın Tahran’a yönelik yeni yaptırım sinyalleri, küresel petrol fiyatlarında iki haftadır süren sert yükselişin ana itici gücü oldu.

Küresel petrolün referans göstergesi Brent petrolün ekim vadeli kontratları, haftanın son işlem gününde yüzde 0,2 artışla varil başına 94,39 dolardan kapandı. ABD’nin Batı Teksas türü (WTI) ham petrolünde ise ekim vadeli kontratlar yüzde 0,2 düşüşle 86,64 dolara geriledi. Böylece Brent petrol son iki haftada yüzde 12’nin üzerinde, WTI ise yüzde 10’u aşan değer kazancı elde etti.

Piyasalarda gözler pazartesi gününe çevrilmiş durumda. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Washington’ın Tahran’a karşı “tarihin en sert yaptırımlarını” uygulamaya hazırlandığını açıkladı; paketin ayrıntılarının pazartesi günü kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Bessent, “Bu, dünya tarihindeki en büyük koordineli ekonomik izolasyon olacak” ifadelerini kullandı.

Fiyatları yukarı taşıyan temel unsurlardan biri de küresel enerji ticaretinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlik. ABD ile İran arasındaki anlaşmazlıkta tansiyonun düşeceğine ilişkin güçlü bir işaret bulunmazken, ABD Başkanı Donald Trump İran’ı barış anlaşmasını kabul etmeye zorlamak amacıyla yeni ekonomik yaptırım tehdidinde bulundu. Trump, Tahran ile ticari ilişkilerini sürdüren ülkelerin de ağır ekonomik sonuçlarla karşılaşabileceği uyarısını yaptı.

İran tarafı ise sert karşılık verdi. İran devlet medyası, Silahlı Kuvvetler Genelkurmay Başkanı Tümgeneral Ali Abdollahi’nin açıklamalarına dayanarak, ABD’den gelecek yeni tehditlere Tahran’ın yanıtının “yıkıcı” olacağını duyurdu. Deniz taşımacılığı verileri de Hürmüz Boğazı’ndaki ticari trafiğin çatışma öncesi seviyelerin oldukça altında seyrettiğine işaret ediyor.

Deutsche Bank analistleri müşterilerine gönderdikleri değerlendirmede, “Enerji şoku endişeleri piyasalara yayılmaya devam ediyor” uyarısında bulundu. Öte yandan Trump yönetimi, yükselen enerji maliyetlerinin ABD’deki akaryakıt fiyatlarına etkisini sınırlamak için harekete geçti; ABD Çevre Koruma Ajansı, Enerji Bakanlığı ile koordinasyon içinde geçici acil yakıt muafiyeti uygulanacağını açıkladı.

Petrol fiyatlarındaki seyrin önümüzdeki hafta ABD’nin açıklayacağı yaptırım paketinin kapsamına ve Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmelere göre şekillenmesi bekleniyor. Piyasalar, arz tarafındaki risklerin ne ölçüde gerçekleşeceğini yakından izliyor.

Yazar: Mutluhan Yıldız / Kaynak: Dünya Gazetesi