Avrupa Birliği (AB) liderleri, Çin ile artan ticaret açığı ve stratejik bağımlılıklara karşı ekonomik savunma araçlarının güçlendirilmesi konusunda Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nde uzlaştı. AB Komisyonu, şirketlerin tedarik zincirlerini çeşitlendirmesini hızlandıracak ve riskleri azaltacak yeni mekanizmalar üzerinde çalışma yürütecek.

AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, zirve sonrası düzenledikleri basın toplantısında önemli açıklamalarda bulundu. AB’nin stratejisinin “kopuş değil, risk azaltma” olduğunu vurgulayan Costa, “Günde 1 milyar avroluk ticaret açığı kesinlikle sürdürülebilir değildir” ifadesini kullandı. Çin ile diyaloğu sürdürmek istediklerini ancak karşı karşıya oldukları sorunları da çözmeleri gerektiğini belirtti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise son 5 yılda Çin’den AB’ye yapılan ithalatın yüzde 45 arttığını belirterek geçen yıl AB’nin Çin ile ticaretinde tarihin en yüksek açığını verdiğini açıkladı. “Bu açık 360 milyar avroya ulaştı. Başka bir ifadeyle AB her gün yaklaşık 1 milyar avro ticaret açığı verdi” diyen von der Leyen, ilk kez bütün AB üyesi ülkelerin Çin’e karşı ticaret açığı verdiğine dikkat çekti. Sorunun ucuz ithalat olmadığını, Avrupa’nın üretim tabanını aşındıran aşırı kapasiteyle karşı karşıya olduklarını söyledi.

Liderlerin, Komisyonu ekonomik ve güvenlik çıkarlarını korumak amacıyla başlıca ekonomik ortaklarla yapıcı diyaloğu sürdürmek ve mevcut araçları güçlendirmekle görevlendirdiğini kaydeden Costa, AB’nin çıkarlarını koruyacak yeni mekanizmalara ihtiyaç duyulduğunu anlattı.

AB Komisyonu, yeni bir “çeşitlendirme aracı” üzerinde çalışmaya başlayacak. Von der Leyen, bu mekanizmanın herhangi bir ülkeyi hedef almayacağını ve şirketlerin risk azaltma sürecini hızlandırmayı amaçlayacağını ifade etti. İş dünyasının tedarik zincirlerindeki riskleri azaltma konusunda yıllardır yavaş hareket ettiğini belirten von der Leyen, yeni aracın ideal olarak hiç kullanılmamasını tercih edeceklerini ancak mevcut baskılar nedeniyle buna ihtiyaç duyulabileceğini söyledi.

Zirvede ayrıca AB’nin 2028 sonrası dönemini kapsayacak yeni Çok Yıllı Mali Çerçeve (MFF) de ele alındı. Von der Leyen, üye ülkelerin yeni bütçenin genel mimarisi üzerinde anlaşmaya vardığını belirtti. AB Komisyonu, yeni dönemde bütçenin yaklaşık 2 trilyon avroya çıkarılmasını ve mevcut yapıya göre daha esnek kullanılmasını öneriyor. Yeni bütçenin 1 Ocak 2028’de yürürlüğe girebilmesi için siyasi anlaşmanın 2026 yılı sonuna kadar sağlanması gerekiyor.

Üye ülkelerin bütçenin büyüklüğü, finansman kaynakları ve öncelikleri konusunda farklı pozisyonlar benimsemesi nedeniyle müzakerelerin zorlu geçmesi bekleniyor. Bütçe görüşmelerinde üye ülkelerin katkı payları, savunma harcamaları, rekabetçilik, tarım, uyum fonları ve yeni önceliklere ayrılacak kaynaklar konusunda yoğun tartışmalar yaşanması öngörülüyor.

AB’nin Çin ile ticari ilişkilerinde yeni bir döneme girdiği bu süreçte, alınacak kararlar küresel ticaret dengelerini yakından etkileyecek. Piyasalar, AB’nin yeni çeşitlendirme aracının detaylarını ve Çin’in olası yanıtını yakından takip edecek.

Kaynak: Dünya Gazetesi