Karadeniz’de Rusya ve Ukrayna’nın ihracat altyapılarına yönelik saldırılar küresel buğday tedarikini baskılarken, Türkiye’de rekor üretim beklentisi güçlendi. Uluslararası Un Sanayicileri ve Hububatçılar Birliği (IAOM) Avrasya Başkanı Eren Günhan Ulusoy, yağışların geçen yıla göre yüzde 76 artmasıyla birlikte buğday üretiminde yeni bir rekorun kapıda olduğunu açıkladı.

Ulusoy, “Hem başarılı geçen yerli hasadımız hem de güçlü stok yapımız sayesinde Türkiye, dünyada yaşanan bu kısa vadeli tedarik krizinden tam anlamıyla izole durumdadır” ifadelerini kullandı. Buğday rekoltesinin 24,5 milyon ton olmasının beklendiğini belirten Ulusoy, iç pazarda kısa ve orta dönemde bir arz veya tedarik problemi öngörmediklerini söyledi.

IAOM’dan yapılan açıklamaya göre, yıllık 32 milyon tonluk üretim kapasitesine sahip Türkiye un sektörü, küresel un ticaretinden yüzde 23 pay alıyor ve 11 yıldır dünyanın un ihracat şampiyonu konumunda bulunuyor. Türkiye, ABD merkezli 130 yıllık IAOM’in Avrasya Bölgesi Başkanlığı’nı da yürütüyor. 32 ülkeden oluşan Avrasya bölgesi, 2 milyarı aşkın nüfusu ve 7,1 trilyon dolarlık ekonomik büyüklüğüyle dünya buğday üretiminin yüzde 30’unu, dünya un ihracatının ise yüzde 55’ini temsil ediyor.

Küresel tahıl piyasalarında Karadeniz merkezli tırmanan askeri gerilime dikkat çeken Ulusoy, Ukrayna ve Rusya arasındaki savaşın son dönemde liman altyapılarını ve yük gemilerini doğrudan hedef alan bir boyuta ulaştığını, durumun 2022’deki ilk krizden daha hassas bir noktaya geldiğini vurguladı. “Bugün gelinen noktada her iki ülkenin de lojistik ve liman altyapıları, İzmail ve Karadeniz hatları karşılıklı saldırıların hedefi durumunda” dedi.

Dünya buğday tedarikinin yaklaşık yüzde 30’unu sağlayan iki ülkenin ihracat kapasitelerindeki aksaklık küresel piyasaları doğrudan etkiliyor. ABD Tarım Bakanlığı tahminlerine göre, yaşanan lojistik blokajlar nedeniyle Rusya’nın ihracat beklentisi 43-46 milyon ton, Ukrayna’nın ise 13,5 milyon ton seviyelerine çekilmiş durumda.

Avrupa genelinde etkisini artıran şiddetli kuraklığın da rekolteleri düşürdüğünü belirten Ulusoy, “Avrupa’daki kuraklık rekolte kaybına yol açarken Türkiye’nin un ve unlu mamuller sanayisindeki üretim kapasitesi ve lojistik hakimiyeti bölgesel pazarlarda bizi bir adım öne çıkarıyor” değerlendirmesinde bulundu. Küresel buğday ticaretinde Ukrayna ve Rusya’nın payları azalırken ABD, Kanada ve Kazakistan gibi oyuncular devreye girerken, işlenmiş hububat ürünlerinde Türkiye’nin Avrupa’daki açığı kapatabilecek en kritik aktör olduğuna işaret etti.

Bu gelişmelerin yaşandığı dönemde, 5. IAOM Eurasia Konferansı ve Sergisi 28-29 Eylül’de ilk kez Özbekistan’ın başkenti Taşkent’te gerçekleştirilecek. Etkinlikte Rusya, Ukrayna, Orta ve Doğu Avrupa, Baltık ülkeleri, Kazakistan, Orta Asya cumhuriyetleri, ABD, Orta Doğu ve Afrika’dan 1000’in üzerinde sektör profesyoneli buluşacak. Karadeniz’deki sorun nedeniyle buğdayın yukarı yönlü hareket yaşadığı ve yeni rotaların belirlendiği bu dönemde kongre programının her zamankinden daha fazla önem taşıdığı vurgulanıyor.

Yazar: Damla Kaya / Kaynak: Dünya Gazetesi