Türkiye’nin araç muayene sistemi, 20 yıllık yeni bir döneme hazırlanıyor. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ile MOI Ortak Girişim Grubu’nun kurduğu TURKA arasında, 2027-2047 dönemini kapsayan Araç Muayene Hizmetleri İmtiyaz Hakkı Sözleşmesi Ankara’da imzalandı. TURKA, 15 Ağustos 2027’den itibaren Türkiye genelinde araç muayene hizmetlerini 20 yıl süreyle yürütecek.

Yeni sistem için yaklaşık 3 milyar dolarlık yatırım öngörülüyor. Sözleşme kapsamında Hazine’ye 1,72 milyar dolar peşin ödeme yapıldı. Ayrıca sözleşme süresince araç muayene hizmetlerinden elde edilecek gelirlerin yaklaşık yüzde 65’inin kamuya aktarılması planlanıyor. İmza törenine Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, bakan yardımcıları Osman Boyraz ve Ahmet Hamdi Atalay, Özelleştirme İdaresi Başkanı Bekir Emre Haykır ile TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer katıldı.

Yeni dönemin en dikkat çekici başlıklarından biri kapasite artışı olacak. Türkiye’de trafiğe kayıtlı araç sayısı 34,5 milyona ulaşırken, tekrarlanan işlemler dahil yıllık araç muayene sayısı 16 milyona yaklaşıyor. Her yıl 1 milyondan fazla yeni araç trafiğe katılıyor. Bu talebi karşılamak amacıyla 81 ilde 249 sabit ve 103 mobil olmak üzere toplam 352 araç muayene istasyonu kurulacak. Yeni sistemde toplam 900 muayene hattı hizmet verecek. Şartnamede 75 olarak belirlenen mobil istasyon sayısı, hizmete erişimi artırmak amacıyla ilk aşamada 103’e yükseltildi.

Yeni sistem yalnızca istasyon sayısını artırmakla kalmayacak, muayene sürecini de teknolojik olarak dönüştürecek. Araçların istasyona girişinden itibaren plaka tanıma sistemleri kullanılacak, manuel işlemler mümkün olduğunca azaltılacak ve muayene aşamaları otomasyonla yürütülecek. Araç muayenelerinde yapay zeka destekli görüntü işleme, çok noktalı kamera sistemleri ve lazer tarama teknolojileri devreye girecek. Randevu, bilgilendirme ve sonuç görüntüleme işlemleri de dijital kanallara taşınacak.

Sürücüleri doğrudan ilgilendiren önemli bir değişiklik de kredi kartı ödemelerinde yaşanacak. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, mevcut sistemde kredi kartı komisyonunun araç veya şirket sahiplerine yansıtıldığını hatırlatarak, yeni ihalede bu maliyetin yüklenici tarafından karşılanması şartının getirildiğini açıkladı. Sistemin Ağustos 2027’de devreye girmesiyle kredi kartı komisyonu sorununun ortadan kalkacağını belirten Uraloğlu, insan faktörünün mümkün olduğunca azaltıldığı ve araç sahibinin süreci ekranlardan takip edebildiği bir yapı kurulacağını söyledi.

TURKA Yönetim Kurulu Başkanı Halis Ezer, Türkiye genelindeki iş ortaklarının yüzde 90’ıyla anlaşmaların tamamlandığını, yatırım programının 20’den fazla inşaat firmasıyla eş zamanlı yürütüleceğini bildirdi. Yeni nesil araç muayene istasyonu konseptinin kısa süre içinde örnek bir istasyonla kamuoyuna tanıtılması planlanıyor. TURKA, araç muayene hizmetlerini 15 Ağustos 2027’de devralacak ve 2047 yılına kadar işletecek.

Yazar: Taşkın Su / Kaynak: Dünya Gazetesi