Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), 2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin Finansal Hesaplar Raporu’nu yayımladı. Rapora göre, yurt içi yerleşik sektörlerin toplam finansal varlıkları 231 trilyon 969 milyar liraya, toplam finansal yükümlülükleri ise 247 trilyon 604 milyar liraya yükseldi. Türkiye ekonomisinin net finansal pozisyon açığının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla’ya (GSYİH) oranı, bir önceki çeyreğe göre 0,7 puan artarak yüzde 23,2 oldu.

Raporda, çeyreklik GSYİH’nin yüzde 10,2’si oranında net borçlanma gerçekleştiği belirtildi. Toplam ekonominin finansal varlıkları ilk çeyrekte 12 trilyon 700 milyar lira artarken, bu artışın 7 trilyon 518 milyar lirası finansal işlemlerden, 5 trilyon 182 milyar lirası ise değerleme etkisinden kaynaklandı. Özellikle hisse senedi ve özkaynak kalemlerinde kur ve fiyat hareketleri nedeniyle 4 trilyon 7 milyar liralık pozitif değerleme gerçekleşti. Finansal yükümlülükler ise 14 trilyon 201 milyar lira artarak 247 trilyon 604 milyar liraya çıktı. Toplam ekonominin net finansal pozisyonu ilk çeyrekte 1 trilyon 501 milyar lira geriledi.

Rapora göre hanehalkının finansal varlıkları ilk çeyrekte 1 trilyon 788 milyar lira artarak 28 trilyon 562 milyar liraya yükseldi. Hanehalkı finansal varlıkları içinde para ve mevduatlar yaklaşık yüzde 54’lük payla ilk sırada yer aldı. Hanehalkının net finansal pozisyonu 1 trilyon 191 milyar lira iyileşirken, borcun GSYİH’ye oranı yüzde 10, harcanabilir gelire oranı ise yüzde 25 seviyesinde gerçekleşti.

Finansal olmayan kuruluşlarda ise varlıklar 6 trilyon 366 milyar lira artarak 111 trilyon 365 milyar liraya yükselirken, yükümlülükler 8 trilyon 764 milyar liralık artışla 141 trilyon 474 milyar liraya çıktı. Bu gelişmeyle şirketlerin net finansal pozisyonu 2 trilyon 398 milyar lira kötüleşti. Şirketlerin borcunun GSYİH’ye oranı yüzde 39 seviyesinde yatay kalırken, borcun finansal varlıklara oranı yüzde 24’e yükseldi.

Kimden-kime tablolarına göre finansal kuruluşlar ilk çeyrekte toplam 29 trilyon 89 milyar liralık kredi kullandırdı. Bunun 18 trilyon 729 milyar lirası finansal olmayan kuruluşlara, 6 trilyon 772 milyar lirası hanehalkına verildi. Yurt dışından kullanılan kredilerin toplamı 11 trilyon 531 milyar lira oldu.

TCMB’nin uluslararası karşılaştırmalarına göre Türkiye’de yerleşik sektörlerin toplam borcunun GSYİH’ye oranı yüzde 94 ile benzer ülkelere kıyasla düşük seviyesini korudu. Hanehalkı borcunun milli gelire oranı yüzde 11 ile karşılaştırılan ülkeler arasında en düşük seviyede yer aldı. Piyasalar, önümüzdeki dönemde açıklanacak enflasyon ve büyüme verileriyle birlikte TCMB’nin finansal istikrar değerlendirmelerini yakından takip edecek.

Yazar: Mutluhan Yıldız / Kaynak: Dünya Gazetesi