Brent petrol, Ortadoğu’daki arz endişelerinin yeniden büyümesiyle 110 dolar sınırına dayandı. Yükselen enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden körükleyebileceği korkusu ise küresel tahvil piyasasını sarstı; ABD’de uzun vadeli faizler yaklaşık 20 yılın zirvesine çıktı.
Petrol haftayı 100 doların üzerinde kapatmaya hazırlanıyor
Brent petrol cuma günü 108 doların üzerinde seyrederken gün içinde 109,97 dolara kadar yükselerek 110 dolar eşiğine dayandı. ABD tipi ham petrol de 103 doların üzerine çıktı. Brent’in haftalık kazancı yüzde 13’e yaklaşırken, iki önemli petrol göstergesi mayıs ayından bu yana ilk kez haftayı 100 doların üzerinde kapatmaya hazırlanıyor.
Fiyatları yukarı taşıyan ana unsur, Ortadoğu’daki arz endişesinin yeniden güçlenmesi oldu. Tankerlere yönelik saldırıların artmasının ardından İran’la bağlantılı Husilerin Yemen’deki stratejik Mocha Limanı’nın kontrolünü ele geçirmesi, Kızıldeniz ve Babülmendep üzerinden yürüyen taşımacılığa ilişkin kaygıları büyüttü. Hürmüz Boğazı’ndaki petrol trafiği de savaş öncesi seviyelerin altında kalmayı sürdürüyor.
Tahvil piyasasında sert satış
Petrolün 110 dolara yaklaşması, enerji maliyetlerinin enflasyonu yeniden hızlandırabileceği korkusunu piyasalarda belirginleştirdi. Bu endişe ABD tahvillerinde sert satışa dönüştü; 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,96’ya kadar yükselerek yüzde 5 sınırına yaklaştı. Daha uzun vadede hareket daha çarpıcı oldu: 30 yıllık tahvil faizi yüzde 5,38’e çıkarak 2007’den bu yana görülen en yüksek seviyeye ulaştı.
ABD Hazinesi’nin tahvil geri alım operasyonunun piyasayı yeterince rahatlatamaması ve uzun vadeli tahvil ihalesine gelen zayıf talep, satış baskısını daha da artırdı.
Fed beklentisi değişti: Gözler bugünkü TÜFE verisinde
Petrol fiyatlarındaki yükseliş yalnızca tahvil piyasasını değil, Fed’e ilişkin beklentileri de değiştirdi. Piyasa fiyatlamalarında 15-16 Eylül’deki Fed toplantısında 25 baz puanlık faiz artırımı olasılığı yaklaşık yüzde 70 seviyesine çıktı. Kısa süre önce daha düşük olan bu ihtimal, enerji fiyatlarındaki sıçramayla hızla güçlendi.
Şimdi gözler, bugün TSİ 15.30’da açıklanacak ABD ağustos ayı tüketici enflasyonu verisinde. Enflasyonun beklentilerin üzerinde gelmesi halinde petrol kaynaklı baskıyla birlikte faiz artışı ihtimalinin daha da güçlenmesi mümkün. Daha düşük bir veri ise tahvil piyasasındaki satışın bir bölümünü frenleyebilir.
Türkiye için petrol faturası büyüyor
Petrol fiyatlarındaki yükseliş Türkiye açısından da yakından izleniyor. Enerjide dışa bağımlılık nedeniyle yüksek petrol fiyatlarının kalıcı hale gelmesi, ithalat faturası ve cari denge üzerindeki baskıyı artırırken akaryakıt ve taşımacılık maliyetleri üzerinden enflasyonu da etkileyebilir.
Brent petrolün 100 doların üzerinde ne kadar süre kalacağı bu nedenle yalnızca küresel piyasalar açısından değil, Türkiye’deki enflasyon ve faiz görünümü bakımından da önem taşıyor. Ortadoğu’daki çatışmaların petrol sevkiyatını daha fazla aksatması halinde piyasaların gündemindeki soru artık petrolün 100 doların üzerinde kalıp kalmayacağından çok, 110 doların da üzerinde yeni bir fiyatlamanın oluşup oluşmayacağı olacak.
Yazar: Murat Ali Oral / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments