Hazine ve Maliye Bakanlığı, haziran ayına ilişkin merkezi yönetim bütçe uygulama sonuçlarını açıkladı. Buna göre, haziran ayında bütçe gelirleri geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 66 oranında artarak 1 trilyon 509 milyar 630 milyon liraya ulaştı. Bütçe giderleri ise yüzde 12,6 artışla 1 trilyon 395 milyar 467 milyon lira olarak kaydedildi.
Bu gelişmeler ışığında merkezi yönetim bütçesi haziran ayında 114 milyar 164 milyon lira fazla verirken, faiz dışı fazla ise 315 milyar 770 milyon lira seviyesinde gerçekleşti. Özellikle vergi gelirlerindeki güçlü artış, bütçe dengesine olumlu yansıdı.
Haziranda vergi gelirleri yıllık bazda yüzde 72 artarak 1 trilyon 315 milyar 662 milyon liraya yükseldi. Gelir vergisi tahsilatındaki yüzde 145,7’lik, dahilde alınan KDV’deki yüzde 89,6’lık ve damga vergisindeki yüzde 110,2’lik artış dikkat çekti. Harç gelirleri de yüzde 94 oranında artış gösterdi. Öte yandan ÖTV tahsilatı yüzde 0,1 oranında sınırlı bir gerileme kaydetti.
Yılın ilk yarısına bakıldığında ise merkezi yönetim bütçe gelirleri yüzde 39,1 artışla 7 trilyon 787 milyar 344 milyon liraya, bütçe giderleri ise yüzde 32,7 artışla 8 trilyon 730 milyar 179 milyon liraya ulaştı. Böylece ocak-haziran döneminde bütçe açığı 942 milyar 835 milyon lira olarak gerçekleşti.
Gider tarafında personel giderleri ilk altı ayda yüzde 42,7 artışla 2 trilyon 493 milyar 562 milyon liraya, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi ödemeleri ise yüzde 49,3 artışla 316 milyar 799 milyon liraya yükseldi. Faiz giderleri de aynı dönemde yüzde 31,7 artarak 1 trilyon 464 milyar 249 milyon lira oldu. Ancak haziran ayı özelinde faiz giderleri yıllık bazda yüzde 26,9 azalarak 201 milyar 607 milyon liraya geriledi.
Yılın ilk yarısında vergi gelirleri yüzde 38,7 artışla 6 trilyon 619 milyar 741 milyar liraya çıkarken, gelir vergisi ve kurumlar vergisi tahsilatı yüzde 54’ün üzerinde artış kaydetti. Bu veriler, mali disiplin çerçevesinde vergi gelirlerindeki toparlanmanın devam ettiğine işaret ediyor.
Piyasalar, önümüzdeki dönemde bütçe performansı ve faiz dışı dengedeki iyileşmenin sürüp sürmeyeceğini yakından takip edecek. Özellikle yılın ikinci yarısında ekonomik aktivitedeki seyir ve vergi gelirlerinin seyri bütçe dengesi açısından belirleyici olacak.
Yazar: Cihan Oruçoğlu / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments