Usta iktisatçı Mahfi Eğilmez, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Temmuz 2026 işgücü verilerini değerlendirdi. Kendi blogunda kaleme aldığı “Hangi İşsizlik?” başlıklı yazısında, yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’ya yükselen atıl işgücü oranı arasındaki farka dikkat çeken Eğilmez, işsizlik verilerinin tek bir gösterge üzerinden okunmasının yeterli olmayacağını vurguladı.
TÜİK verilerine göre Temmuz 2026’da mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik oranı 0,5 puan artarak yüzde 8,1’e, işsiz sayısı ise 2 milyon 860 bine yükseldi. Eğilmez, manşet işsizlik oranının işgücü piyasasının tamamını göstermediğine dikkat çekti. Çalışmayan, iş arayan ve çalışmaya hazır kişilerin bu kapsama girdiğini hatırlatan Eğilmez, iş aramaktan vazgeçen ya da aktif olarak iş aramadığı için işsiz kabul edilmeyen bazı kesimlerin bu oranın dışında kaldığını belirtti: “Bu, oranın yanlış olduğu anlamına gelmiyor. Ancak işgücü piyasasının tamamını anlamak için tek başına yeterli olmadığını gösteriyor.”
Eğilmez, işgücü piyasasına ilişkin daha geniş bir görünüm sunan atıl işgücü oranına da dikkat çekti. Temmuz ayında söz konusu oran 1,8 puanlık artışla yüzde 30,6’ya yükseldi. Bu verinin doğrudan “gerçek işsizlik” olarak nitelendirilmesinin doğru olmayacağını belirten Eğilmez, “Atıl işgücü; işsizlerin yanı sıra potansiyel işgücünü ve zamana bağlı eksik istihdamı da dikkate alıyor” dedi. Eğilmez’e göre yüzde 30,6’lık oran, işgücü piyasasında işsizliğin ötesinde yeterince değerlendirilemeyen önemli bir işgücü potansiyelinin bulunduğuna işaret ediyor.
İşsizlikteki yükselişin istihdamdaki gerilemeyle birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Eğilmez, Temmuz ayında istihdam edilenlerin sayısının 388 bin kişi azalarak 32 milyon 362 bine gerilediğine dikkat çekti. İstihdam oranı 0,6 puanlık düşüşle yüzde 48,3 oldu. Aynı dönemde toplam işgücü 238 bin kişi azalarak 35 milyon 222 bine inerken, işgücüne katılma oranı yüzde 52,5 olarak gerçekleşti.
Genç işsizliğindeki artışa da değinen Eğilmez, 15-24 yaş grubunda işsizlik oranının Temmuz ayında 1,5 puan yükselerek yüzde 14,5’e çıktığını aktardı. Genç erkeklerde işsizlik oranı yüzde 11,3 olurken, genç kadınlarda yüzde 20,3’e ulaştı. Eğilmez, “Genç kadınlarda işsizlik oranının genç erkeklerin neredeyse iki katına çıkması, genç kadınların işgücü piyasasına girişinde önemli bir eşitsizlik olduğunu ortaya koyuyor” değerlendirmesini yaptı.
Kadınların işgücüne katılımındaki düşük seviyeye de işaret eden Eğilmez, Temmuz ayında işsizlik oranının erkeklerde yüzde 6,8, kadınlarda ise yüzde 10,6 olduğunu belirtti. İşgücüne katılım oranı erkeklerde yüzde 70,3 seviyesindeyken kadınlarda yüzde 35,2’de kaldı. Kadınların istihdam oranı ise yüzde 31,4 olarak kaydedildi. Eğilmez, kadınların istihdam sorununu yalnızca işsiz kadınların sayısı üzerinden değerlendirmenin yeterli olmadığını, işgücüne hiç dahil olmayan kadınların da dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Yüzde 8,1’lik işsizlik oranı ile yüzde 30,6’lık atıl işgücü oranının birbirinin alternatifi olmadığının altını çizen Eğilmez, “İki gösterge farklı şeyleri ölçüyor. Yüzde 8,1 standart işsizlik tanımına göre işsizleri gösterirken, yüzde 30,6 daha geniş bir işgücü potansiyelini kapsıyor” dedi. Türkiye’de istihdam piyasasının sağlıklı değerlendirilebilmesi için işsizlik oranının yanı sıra atıl işgücü, istihdam ve işgücüne katılım verilerinin birlikte okunması gerektiğini belirten Eğilmez, yazısını şu değerlendirmeyle tamamladı: “Türkiye’nin işgücü piyasasının gerçek fotoğrafını görmek için tek bir sayıya değil, göstergelerin tamamına birlikte bakmak gerekiyor.”
Yazar: Mutluhan Yıldız / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments