Madencilik Platformu ve Türkiye Madenciler Derneği (TMD), sektörün geçen yıl devlet hakkı kapsamında kamu hazinesine 32 milyar liranın üzerinde ödeme yaptığını açıkladı. Sektör temsilcileri, madencilik şirketlerinin elde ettiği her 100 liralık gelirin yaklaşık 30 lirasının vergi ve çeşitli kamu payları yoluyla devlete aktarıldığını belirtti.

Türkiye ekonomisinin ham madde ihtiyacını karşılayan madencilik sektörü, ülkenin dışa bağımlılığını azaltma açısından kritik öneme sahip. Açıklamada, Türkiye’nin dış ticaret açığının yaklaşık yüzde 40’ının maden ve enerji ithalatından kaynaklandığına işaret edilerek, “Toplamda 60 milyar doların üzerinde bir kaynağı, kendi topraklarımızdaki madenleri yeterince değerlendiremediğimiz için dışarıya gönderiyoruz” ifadeleri kullanıldı.

Kamuoyunda madencilik şirketlerinin devlete düşük pay ödediğine yönelik yanlış bir algı oluşturulmaya çalışıldığını savunan sektör temsilcileri, devlet hakkının yanı sıra yüksek orman izin bedelleri, kurumlar vergisi, belediye payları ve ruhsat harçları gibi çok sayıda mali yükümlülük altında faaliyet yürütüldüğünü kaydetti. Bakır üretiminde devlete ödenen payın yüzde 20 seviyelerine, alüminyumda yüzde 15 seviyelerine ulaştığı, altın madenciliğinde kamu paylarının ise yüzde 14 ila yüzde 15 bandında seyrettiği bildirildi.

Açıklamada ayrıca, Türkiye’de madencilik faaliyetlerinin 30’dan fazla kamu kurumu tarafından denetlendiği, üretilen altının devletin yetkilendirdiği rafinerilerde saflaştırılarak kayıt altına alındığı ve ardından Borsa İstanbul bünyesinde işlem gördüğü ifade edildi. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın üretilen altın üzerinde ön alım hakkına sahip olduğu aktarılan açıklamada, “Teknolojik ve hukuki denetimin bu denli sıkı olduğu bir ortamda herhangi bir kayıtsız işlem yapılması teknik olarak mümkün değildir” denildi.

Öte yandan, Türkiye’de kullanılan siyanürün yaklaşık yüzde 95’inin tekstil, plastik ve metal kaplama gibi sektörlerde tüketildiği, madenciliğin toplam kullanım içindeki payının ise yaklaşık yüzde 5 olduğu kaydedildi. TMD ise Türkiye’de uygulanan devlet hakkı ve orman bedellerinin dünya genelindeki en yüksek oranlar arasında yer aldığını belirterek, devlet hakkı sisteminin madenin ekonomik değeri ve üretim modeline göre hesaplanan çok katmanlı bir yapı olduğunu bildirdi.

Kaynak: Dünya Gazetesi