Uluslararası Ticaret Odası (ICC) Genel Sekreteri John Denton, küresel ticarette artan belirsizliğin işletme yatırımlarını olumsuz etkilediğini belirterek, 2025 yılında 202 milyar dolarlık yatırım kaybı yaşandığını açıkladı. Dalgalanmaların sürmesi halinde bu rakamın 2026’da 380 milyar dolara ulaşabileceğini söyledi.

Denton, küresel ekonominin önemli bir dönüşüm sürecinden geçtiğini belirterek, ticaretteki belirsizliklerin yatırım kararları üzerinde ciddi baskı oluşturduğunu ifade etti. Ekonomik politika alanındaki belirsizliğin hem Kovid-19 salgını hem de 2008 küresel finans krizindeki seviyelerin üzerine çıktığına dikkat çekti.

ICC’nin Oxford Economics’e yaptırdığı araştırmaya göre, ticaretteki belirsizlik yalnızca 2025 yılında küresel işletme yatırımlarında 202 milyar dolara eş değer bir kayba yol açtı ve yatırım büyümesini yüzde 0,4 seviyesine düşürdü. Denton, “İş dünyası açısından temel sorun öngörülemezlik” diyerek, tarifeler konusunda sık değişiklikler yaşandığını ve uygulamaya alınıp ardından geri çekilen ticaret önlemlerinin belirsizliği artırdığını vurguladı.

Denton, günümüzde asıl dönüşümün yalnızca tarifelerden kaynaklanmadığını, hükümetlerin ticaret akışlarının yanı sıra tedarik zincirlerini de şekillendirmeye başladığını belirtti. Hürmüz Boğazı gibi fiziksel koridorların jeoekonomik baskı araçlarına dönüştüğünü ifade eden Denton, “Burada yaşananlar yalnızca bir enerji şoku değil, aynı anda yakıtları, sanayi girdilerini ve gıda güvenliğini etkileyen hem fiyat hem de arz şokudur” değerlendirmesinde bulundu.

Gelişmekte olan ülkelerin bu süreçten daha fazla etkilenebileceğini belirten Denton, çok taraflı ticaret sisteminin çökmesi halinde gelişmekte olan ekonomilerin mal ticaretinde yüzde 33, düşük gelirli ülkelerde ise ihracatta yüzde 43’e varan kayıplar yaşanabileceğini dile getirdi.

ICC’nin dünya genelinde 170’ten fazla ülkede faaliyet gösteren işletmeleri ve meslek kuruluşlarını temsil ettiğini söyleyen Denton, kapsamlı istişareler sonucunda hazırlanan ticaret, büyüme ve istihdam odaklı ICC mutabakatının, hükümetler ve iş dünyası için uygulanabilir politika önerileri içerdiğini belirtti.

Küresel ticaret sisteminin ciddi baskı altında bulunduğunu vurgulayan Denton, “Kademeli, sınırlı düzenlemeler artık yeterli olmayacaktır. İhtiyaç duyulan şey, yapısal reformlarla birlikte pragmatik işbirliğidir” diyerek Dünya Ticaret Örgütü’nde (DTÖ) belirli bir takvime bağlı reform sürecinin başlatılması gerektiğini kaydetti. İstekli ülkelerden oluşan koalisyonların öncü rol üstlenebileceğini belirten Denton, bu yaklaşımı “değişken geometri” olarak tanımladı.

Denton, küresel ticarette kurallara dayalı sistemin önemine dikkat çekerek, “Açık, öngörülebilir ve kurallara dayalı ticaret sistemi, ekonomik güvenlik, dayanıklılık ve ticaretin büyüme ile istihdamın temel motorlarından biri olduğuna dair güvenin yeniden tesis edilmesi açısından vazgeçilmezdir” ifadelerini kullandı.

Kaynak: Dünya Gazetesi