İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, küresel enerji ticaretinin en kritik geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişleri için yeni bir güzergah oluşturulması konusunda Umman ile yürütülen müzakerelerde sona yaklaşıldığını açıkladı.

Erakçi, boğazın açılmasının, ABD’nin İslamabad Mutabakat Zaptı’nı ihlal etmesinin telafisi de dahil olmak üzere bazı şartların karşılanmasına bağlı olduğunu belirtti.

Umman ile görüşmeler sürüyor

İran’ın resmi haber ajansı IRNA’ya göre Erakçi, Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve üst düzey yetkililerin katılımıyla İçişleri Bakanlığında düzenlenen “Gazeteciler Günü” basın toplantısında değerlendirmelerde bulundu. Umman ile görüşmelerin sürdüğünü aktaran Erakçi, “Hürmüz Boğazı’nın açılması, ABD tarafından İslamabad Mutabakat Zaptı’nın ihlal edilmesinin telafi edilmesi dahil olmak üzere diğer şartlara bağlıdır” dedi.

Gemi trafiği yüzde 60’a kadar toparlanmıştı

Erakçi, ABD’nin temmuz ayı başında başlattığı müdahalelerden önce Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiğinin savaş öncesi seviyenin yüzde 60’ına kadar ulaştığını bildirdi. İran’ın boğazın yönetimindeki rolünün korunması gerektiğini savunan Erakçi, “Mutabakatın ihlal edilmesi ve İran’ın Hürmüz Boğazı’ndaki yönetim rolünün zayıflatılması kesinlikle kabul edilemez” diye konuştu.

Geçici geçiş hattı oluşturulacak

Tahran’ın daha önce kullanılan Trafik Ayrım Düzeni’ni (TAD) artık kabul etmediğini belirten Erakçi, Umman ile öncelikle geçici bir güzergah üzerinde çalışıldığını açıkladı. Erakçi, “Hürmüz Boğazı’ndaki önceki Trafik Ayrım Düzeni (TAD) artık Tahran için kabul edilebilir değil. Umman ile devam eden görüşmeler, güncellenmiş haritalara dayalı askeri ve deniz müzakereleri sonrasında kalıcı bir TAD için temel oluşturacak geçici bir rota belirlemeye odaklanıyor. Teknik ve hukuki karmaşıklıklar göz önüne alındığında, şu anda geçici bir geçiş hattından söz ediyoruz. Nihai düzenleme sağlanıncaya kadar bu geçici uygulama esas alınacaktır” ifadelerini kullandı.

Yeni güzergahta teknik ve hukuki unsurlar dikkate alınacak

İki ülkenin kara ve deniz kuvvetlerinin mevcut haritalar üzerinden görüşmeler gerçekleştirdiğini belirten Erakçi, “İki ülkenin kara ve deniz kuvvetleri arasında mevcut haritalar temelinde görüşmeler yapıldı ve bu görüşmelerin sonuçlanmasının ardından yeni güzergah belirlenecektir” dedi. Erakçi, yeni geçiş güzergahının belirlenmesi sırasında teknik ve hukuki şartların birlikte değerlendirileceğini ifade etti.

Küresel petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, enerji piyasaları tarafından yakından takip ediliyor. Boğazda kalıcı bir düzenlemeye varılması halinde, bölgedeki tansiyonun düşmesi ve enerji arz güvenliğine ilişkin endişelerin hafiflemesi bekleniyor.

Yazar: Damla Kaya / Kaynak: Dünya Gazetesi