Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), Hürmüz Boğazı’nda yaşanan jeopolitik gerilimin küresel gıda sistemi açısından ciddi bir tehdit oluşturduğu uyarısında bulundu. Kurum, boğazın kapanması durumunda bunun yalnızca bir lojistik aksaklık olmayacağını, “sistemik bir tarım-gıda şoku”na dönüşebileceğini belirtti.

FAO’nun Çarşamba günü yayımladığı değerlendirme raporuna göre, mevcut koşulların devam etmesi halinde önümüzdeki 6 ila 12 ay içinde küresel ölçekte ciddi bir gıda fiyat krizi tetiklenebilir. Raporda hükümetler, uluslararası finans kuruluşları ve özel sektörün hızlı şekilde koordinasyon sağlaması gerektiği vurgulandı.

FAO, alternatif ticaret rotalarının oluşturulması, ihracat kısıtlamalarından kaçınılması, insani yardım akışlarının korunması ve yükselen taşımacılık maliyetlerine karşı tampon mekanizmaların devreye alınması çağrısında bulundu. Kurumun Başekonomisti Máximo Torero, ülkelerin mevcut darboğaza karşı dayanıklılık kapasitesini artırması gerektiğini ifade etti.

Uluslararası gıda emtia fiyatlarındaki aylık değişimleri takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi, yükselen enerji maliyetleri ve Orta Doğu’daki çatışmaların etkisiyle nisan ayında üst üste üçüncü kez artış gösterdi. Bu durum, gıda enflasyonu üzerindeki baskının giderek arttığına işaret ediyor.

FAO kısa vadede ticaretin alternatif kara ve deniz rotalarına yönlendirilmesini önerirken, özellikle enerji, gübre ve tarımsal girdilere yönelik ihracat kısıtlamalarından kaçınılmasının önemine dikkat çekti. Kuruluş ayrıca gıda yardımlarının ticari kısıtlamalardan muaf tutulması gerektiğini kaydetti.

Orta vadeli öneriler kapsamında ise hasat dönemlerine uygun acil kredi hatlarının devreye alınması, dijital çiftçi kayıt sistemlerinin yaygınlaştırılması ve 2022’de oluşturulan gıda şoku finansman mekanizmasının yeniden aktif hale getirilmesi çağrısında bulunuldu.

FAO, El Nino hava olayının devreye girmesiyle birlikte kuraklık ve yağış düzenlerindeki bozulmaların krizi daha da derinleştirebileceği uyarısını da yaptı. Uzmanlar, art arda gelen jeopolitik riskler, enerji krizi ve iklim değişikliği faktörlerinin birleşmesiyle gıda güvenliği konusunda küresel bir kırılganlık dönemine girildiğini belirtiyor.

Kaynak: Dünya Gazetesi