ABD Başkanı Donald Trump, yarı iletkenler ve güneş panellerinin üretiminde kullanılan kritik bir hammadde olan polisilikondan üretilen ithal ürünlere yüzde 15 gümrük vergisi uygulanmasını öngören kararnameyi imzaladı. Aralık ayında yürürlüğe girecek düzenleme, ABD’nin Çin’e karşı kritik teknoloji tedarik zincirlerinde attığı son adım olarak değerlendiriliyor.

Trump’ın imzaladığı başkanlık kararnamesiyle, söz konusu ürünlere yüzde 15 oranında değer esaslı gümrük vergisi uygulanması ve polisilikon ile bağlantılı ürünler için asgari ithalat fiyatı belirlenmesi kararlaştırıldı. Düzenlemenin, yurt dışındaki polisilikon üretimine ilişkin yürütülen ulusal güvenlik soruşturmasının ardından hazırlandığı belirtildi.

Hedef Çin’in artan rekabeti

Beyaz Saray yönetimi, yeni uygulamanın özellikle Çin’in hızla büyüyen çip sektörünün oluşturduğu rekabet karşısında ABD’li üreticileri korumayı amaçladığını ifade etti. Trump da kararname kapsamında Ticaret Bakanı Howard Lutnick’in tavsiyelerini kabul ettiğini belirterek, yeni vergi ve asgari ithalat fiyatı uygulamasının aralık ayında yürürlüğe gireceğini açıkladı. Ayrıca yerli üretimi desteklemek amacıyla yeni teşvik mekanizmalarının da devreye alınacağı bildirildi.

“ABD’nin üretim gücü zayıfladı”

Trump, polisilikonun askeri ekipmanlardan elektronik cihazlara kadar birçok stratejik alanda kritik öneme sahip olduğuna dikkat çekerek, yoğun ithalat nedeniyle ABD’nin küresel polisilikon üretimindeki payının 2005 yılında yüzde 50 seviyesindeyken 2024 itibarıyla yüzde 2’nin altına gerilediğini savundu. Çin ise küresel polisilikon üretiminde açık ara en büyük üretici konumunda bulunuyor.

Yeni düzenlemenin ABD’deki başlıca polisilikon üreticileri Hemlock Semiconductor ve Wacker Chemie’nin rekabet gücünü artırması bekleniyor.

Çin’den sert tepki

Çin’in Washington Büyükelçiliği, kararın iki ülke arasındaki ticareti ciddi şekilde olumsuz etkileyeceğini belirterek Pekin’in Çinli şirketlerin haklarını korumak için gerekli adımları atacağını açıkladı. Büyükelçilik açıklamasında, Washington yönetiminin devlet gücünü Çinli şirketleri hedef almak amacıyla kullandığı öne sürülürken, korumacı ticaret politikalarının ABD’nin rekabet gücünü artırmayacağı savunuldu.

Teknoloji savaşında yeni perde

ABD ile Çin arasındaki rekabet, özellikle yapay zeka ve yarı iletken teknolojileri alanında giderek derinleşiyor. Son dönemde Washington yönetimi Çin’den ithal edilen insansız hava araçları, insansı robotlar ve çeşitli teknoloji ürünlerine yönelik yeni kısıtlamalar getirirken, Pekin de insansız hava araçlarının ihracatına yönelik kontrolleri sıkılaştırdı ve ithal yazıcılar ile fotokopi makineleri hakkında ulusal güvenlik incelemesi başlattı.

Uzmanlar, polisilikona yönelik yeni gümrük vergisini ABD’nin Çin’in kritik teknoloji tedarik zincirlerindeki etkisini azaltmaya yönelik son hamlesi olarak değerlendiriyor. Piyasalar, düzenlemenin aralık ayında yürürlüğe girmesiyle birlikte küresel çip tedarik zincirlerinde yaşanacak gelişmeleri yakından takip edecek.

Yazar: Mutluhan Yıldız / Kaynak: Dünya Gazetesi