Cumhurbaşkanı Cevdet Yılmaz’ın açıkladığı 2027-2029 dönemi Yeni Orta Vadeli Program’ın (OVP) ardından Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, programın maliye ve vergi politikasına ilişkin kritik mesajlar verdi. Şimşek, tasarruf genelgesi kapsamında kamuda 484 milyar liralık tasarruf sağlandığını açıklarken, vergi denetimlerinde ağırlığın büyük şirketlere kaydırıldığını ve büyük şirketlerde denetim oranının üç katına çıktığını söyledi.

Kamuda 484 milyar liralık tasarruf

Tasarruf genelgesinin geçmiş uygulamalardan farklı olarak güçlü bir izleme, denetleme, raporlama ve yaptırım mekanizmasıyla yürütüldüğünü belirten Şimşek, kapsamdaki kamu taşıtları, binalar, haberleşme, seyahat, enerji, su ve kırtasiye harcamalarının bütçe içindeki payının genelge öncesi 10 yıllık dönemdeki yüzde 4,6 seviyesinden yüzde 2,9’a gerilediğini kaydetti. “Cari fiyatlarla baktığınızda bu tasarruf 484 milyar liraya tekabül ediyor” diyen Şimşek, bunun 6 bakanlığın bütçesinden daha büyük bir tasarrufa denk geldiğini ifade etti. Tasarruf politikasının yatırımları azaltarak uygulandığı eleştirilerine de yanıt veren Şimşek, 2027 bütçesinde kamu yatırımlarında düşüş olmayacağını, yatırımların milli gelire oranının yüzde 1,8’e yükselmesinin öngörüldüğünü söyledi.

Vergi denetiminde büyük şirketlere ağırlık

Kayıt dışı ekonomiyle mücadelede cezalandırmadan önce gönüllü uyum ve rehberliği esas aldıklarını söyleyen Şimşek, büyük veri analitiği ve yapay zekanın vergi denetimlerinde kullanıldığını belirtti. Denetimlerin yoğunlaştığı alanlara ilişkin rakamları paylaşan Şimşek, büyük şirketlerde denetim oranının 2024’teki yüzde 11 seviyesinden 2026’da yüzde 31,3’e yükseldiğini, orta ölçekli şirketlerde yüzde 3,6’dan yüzde 7,3’e çıktığını, küçük ölçekli şirketlerde ise yüzde 2,1’den yüzde 1,1’e gerilediğini açıkladı. Gelir vergisi beyanname sayısının 3,8 milyondan 5,5 milyona ulaştığını aktaran Şimşek, vergi gelirlerinin milli gelire oranının 2022’deki yüzde 15,4 seviyesinden yüzde 17’nin üzerine çıktığını, 2027’de yüzde 17,9’a ulaşmasını beklediklerini söyledi. Vergide adalet tartışmalarına da değinen Şimşek, dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payının yüzde 65,5’ten yüzde 60’ın altına gerilediğini belirtti.

250 milyar liralık sanayi finansmanının detayları

İmalat sanayisine yönelik açıklanan 250 milyar liralık işletme sermayesi finansmanının ayrıntılarını paylaşan Şimşek, kredilerin 36 ay vadeli ve 6 ay ana para ödemesiz olacağını, faizin TLREF artı 2 puan olarak uygulanacağını, 12 puanlık kısmının Hazine tarafından karşılanacağını bildirdi. Böylece imalat sanayisine enflasyonun altında maliyetle işletme sermayesi finansmanı sunulduğunu vurgulayan Şimşek, KOBİ kredilerinin toplam krediler içindeki payının yüzde 27’ye, ihracat kredilerinin payının yüzde 12’ye çıktığını, ihracatçıya yönelik reeskont kredilerinin günlük limitinin 17 kat artırıldığını kaydetti. Tarımsal üretimde 956 bin çiftçiye 661 milyar liralık kredi kullandırıldığını, son bir yılda çiftçilere sağlanan faiz sübvansiyonunun 244 milyar liraya ulaştığını da aktardı.

“Türkiye’nin kırılganlığı azaldı”

Ekonomi programının bugüne kadarki performansını değerlendiren Şimşek, Türkiye’nin brüt dış borç stokunun milli gelire oranının 25 yıllık ortalaması yüzde 44,5 iken bugün yüzde 32’nin altına gerilediğini, brüt dış finansman ihtiyacının milli gelire oranının da yüzde 16 seviyesine indiğini belirterek ülkenin kırılganlığının azaldığını söyledi. Enflasyonda henüz istenilen noktaya gelinmediğini ancak temel mal enflasyonunun yüzde 16’nın altına düştüğünü aktaran Şimşek, “Sanayicimizin yanındayız. Biz üreten kesimlerin yanındayız. Çok güçlü bir şekilde üretimi, istihdamı, ihracatı ve yatırımları desteklemeye devam edeceğiz” dedi.

Yazar: Şeyda Karaca / Kaynak: Dünya Gazetesi