ABD ve Avrupa’da gözler eylül ayındaki faiz kararlarına çevrilirken, merkez bankalarına sert bir uyarı geldi. Küresel ekonomi profesörü Daniel Lacalle, hem ABD Merkez Bankası’nın (Fed) hem de Avrupa Merkez Bankası’nın (ECB) eylülde yeniden faiz artırmasının “devasa bir hata” olacağını savundu.
Piyasalar, Fed ve ECB’nin eylül ayında alacağı faiz kararlarına odaklanmış durumda. Fed, temmuz toplantısında federal fonlama faizini yüzde 3,50-3,75 aralığında sabit bırakırken karar 9’a karşı 3 oyla alındı; karşı oy kullanan üç üye faizin 25 baz puan artırılmasını istedi. ECB ise haziranda politika faizlerini 25 baz puan yükselttikten sonra temmuz toplantısında değişikliğe gitmedi.
İspanyol ekonomist, fon yöneticisi ve yazar Daniel Lacalle’ye göre ABD ve Avrupa ekonomilerindeki mevcut tablo, faiz artışını gerektirecek bir talep veya kredi patlamasına işaret etmiyor. ABD ekonomisinin ikinci çeyrekte yıllıklandırılmış yüzde 1,5 büyüdüğünü ve istihdam piyasasında ivme kaybı yaşandığını belirten Lacalle, ekonominin aşırı ısındığını söylemek için yeterli veri bulunmadığını ifade etti. Euro Bölgesi’ndeki büyümenin ise daha kırılgan olduğuna dikkat çeken ekonomist, yüksek faizlerin zaten zayıf seyreden ekonomik aktivite üzerindeki baskıyı artırabileceği görüşünü dile getirdi.
Lacalle’nin tezinin önemli dayanaklarından birini kredi piyasasındaki gelişmeler oluşturuyor. ABD’de ticari ve sanayi kredilerinin yıllık büyümesinin nisanda yüzde 15,8’den temmuzda eksi yüzde 1,1’e kadar gerilediğine işaret eden ekonomist, kredi koşullarındaki sıkılaşmanın merkez bankalarının yeni bir adımına gerek kalmadan başladığını vurguladı. Euro Bölgesi’nde de şirketlere yönelik kredi standartlarının sıkılaştığı ve hanehalkının kredi talebinin gerilediği belirtiliyor.
Lacalle, ABD ve Avrupa’daki son enflasyon artışlarının temel nedenlerinden birinin enerji fiyatları olduğunu savunuyor. ABD’de temmuzda yıllık enflasyon yüzde 3,4 olurken enerji fiyatlarındaki artış yüzde 14,7’ye ulaştı. Euro Bölgesi’nde ise aynı dönemde enflasyon yüzde 2,9 olarak gerçekleşirken enerji fiyatlarındaki yıllık yükseliş yüzde 10’u buldu. Bu nedenle faiz artışının enerji kaynaklı enflasyon karşısında etkisiz kalacağını savunan Lacalle, daha yüksek faizlerin petrol veya doğal gaz arzını artırmayacağını, bunun yerine ekonominin diğer alanlarındaki talebi baskılayacağını belirtti.
Yeni bir faiz artışından en fazla kredi kullanan hanehalkı ve küçük işletmelerin etkileneceğini söyleyen Lacalle, enerji kaynaklı maliyet artışının daha yüksek borçlanma maliyetleriyle telafi edilmeye çalışılmasının yanlış olduğunu ifade etti. Ekonomist, merkez bankalarının devlet tahvili piyasalarına sağladığı desteği de eleştirerek asıl sıkılaşmanın özel sektör yerine kamu tarafında yapılması gerektiğini savundu. Fed ve ECB’nin bilançolarını daha hızlı küçültmesi, piyasadaki fazla likiditeyi azaltması ve kamu borçlanmasına sağlanan desteği geri çekmesi gerektiğini belirten Lacalle, eylül ayında yeni bir faiz artışına gidilmesini “devasa bir hata” olarak nitelendirdi.
Piyasalar, eylül ayında Fed ve ECB’nin vereceği kararları ve enflasyon verilerindeki seyri yakından izlemeye devam edecek.
Yazar: Şeyda Karaca / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments