Citigroup, küresel tarım piyasaları için 2026 sonu ve 2027 başında en büyük riskin güçlenen Süper El Nino olduğunu açıkladı. Banka, mısır, soya fasulyesi ve buğdaya ilişkin fiyat tahminlerini yukarı yönlü revize ederek piyasalara önemli bir uyarı gönderdi.
ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi’nin (NOAA) Ağustos 2026 güncellemesi de riskin arttığını ortaya koyuyor. Kurum, çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığını yüzde 90’ın üzerinde hesaplarken, ekim-aralık dönemindeki olayın 1950’den bu yana görülen tüm El Nino süreçlerinden daha şiddetli olma ihtimalini yüzde 69 olarak belirledi.
Mısır, soya fasulyesi ve buğday hedefleri yükseldi
Citi, mısır için üç aylık fiyat hedefini kile başına 5,40 dolara, 12 aylık tahminini ise 5,90 dolara çıkardı. Soya fasulyesinde önceki hedefe ulaşılması üzerine üç aylık beklenti kile başına 12,75 dolara yükseltildi; 12 aylık fiyat hedefi de 13,25 dolar olarak açıklandı. Buğdayda ise üç aylık hedef 7,25 dolar, 12 aylık beklenti 7,75 dolar seviyesine çekildi.
Piyasalar üretimdeki risklerin tamamını fiyatlamadı
Banka, geliştirdiği “Risk Altındaki Üretim” modeline göre mevcut fiyatların küresel tarımsal üretimde yaşanabilecek kayıpları yalnızca kısmen yansıttığını bildirdi. Hava koşullarına karşı en savunmasız emtialar arasında palm yağı, robusta kahvesi, pirinç, şeker, kakao ve Avustralya buğdayı gösterildi. Risklerin coğrafi olarak Avustralya, Hindistan, Güneydoğu Asya ve Brezilya’nın bazı kesimlerinde yoğunlaştığı aktarıldı.
Citi’ye göre tarım emtialarındaki yükseliş ihtimali yalnızca El Nino’ya dayanmıyor. Olumsuz hava koşullarının verim tahminlerini düşürmesi, güçlü ihracat talebi, Karadeniz’deki aksamalar, gübre ve enerji maliyetleri ile küresel biyoyakıt talebi de fiyatları destekleyen gelişmeler arasında bulunuyor.
Palm yağındaki risk soya fasulyesine yansıyabilir
Güçlü bir El Nino’nun Endonezya ve Malezya’daki palm yağı üretimini olumsuz etkileyebileceği tahmin ediliyor. Palm yağı arzındaki olası kaybın soya yağına talebi artırabileceği, bunun da kırma ve işleme faaliyetleri üzerinden soya fasulyesi fiyatlarını yukarı taşıyabileceği değerlendiriliyor. Citi, hava koşulları ile jeopolitik gelişmelerin birlikte oluşturduğu risklere en fazla maruz kalan tahılın buğday olduğuna dikkati çekti.
Küresel gıda fiyatlarını yakından ilgilendiren bu gelişmeler, önümüzdeki aylarda tarım emtialarında oynaklığın artabileceğine işaret ediyor. Piyasalar, Süper El Nino’nun üretim üzerindeki gerçek etkisini ve merkez bankalarının bu tabloya karşı alacağı pozisyonu yakından izleyecek.
Yazar: Damla Kaya / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments