Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın vergi denetimlerinde yüksek gelir grubuna yönelik sıkılaştırma devam ediyor. Vergi Denetim Kurulu (VDK), bu yıl büyük ölçekli mükelleflerin yüzde 31,3’ünü vergi incelemesine alırken, yüksek gelir grubuna yönelik uyum programı kapsamında artırılan matrah 48,7 milyar liraya ulaştı. Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, mükellefleri “vergiye gönüllü uyuma” davet etti.

Bakanlık verilerine göre inceleme oranı büyük mükelleflerde neredeyse her üç firmadan birine denk geliyor. Söz konusu oran geçmiş yıllarda yüzde 11 civarındaydı. Bu yıl orta ölçekli mükelleflerde inceleme oranı yüzde 7,3’te, küçük ölçekli mükelleflerde ise yüzde 1,1’de kaldı. Denetimde orta ölçekli mükellefler için “izaha davet”, küçük ölçekli mükellefler için “uyarı maksatlı gözetim” gibi daha yumuşak yöntemler tercih edildi.

VDK ayrıca yüksek gelir grubundaki mükelleflerin 2025 yılı kazanç beyanlarını doğru vermeleri için 2’nci Yüksek Gelir Grupları Gözetim ve Uyum Programı’nı yürütüyor. Program kapsamında gözetim altına alınan mükellef sayısı 16 bin 307’ye çıktı ve bu kişiler iki grupta değerlendirildi. İlk grupta Türkiye’nin ölçek bakımından en büyük 42 bin firmasında ortaklığı bulunan, gelir vergisi tutarları risk analiziyle tespit edilen kazançlarıyla uyuşmayan kişiler yer aldı. İkinci grupta ise herhangi bir şirkete ortaklığı olmayan ancak sergilediği lüks yaşam ile ödediği vergiler uyuşmayan mükellefler bulunuyor.

Çalışmanın en dikkat çekici sonucu, gözetim kapsamına alınan yaklaşık 7 bin mükellefin geçmiş dönemde hiç beyanda bulunmamış olması oldu. Bu kişilerin büyük bölümü ilk kez beyanname vererek gelirlerini beyan etti. Böylece gelir vergisi beyanındaki artış 6,7 milyar liraya, ortak olunan şirketler tarafından yapılan vergi kesintisi matrahındaki artış 4,2 milyar liraya, kurumlar vergisi matrahındaki artış ise 33,9 milyar liraya ulaştı.

Bakan Şimşek, teknolojinin etkin kullanımıyla vergi denetim kapasitesinin önemli ölçüde güçlendiğini belirterek, “Vergide adaleti artırmaya yönelik çalışmalarımız kapsamında denetim kapasitemizi, büyük ölçekli ve yüksek gelir grubundaki mükelleflere yöneltiyoruz. Bu mükelleflerimizi, vergiye gönüllü uyuma davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.

Vergi uzmanları ve piyasa oyuncuları, denetim kapasitesinin büyük mükelleflere kaydırılmasının bütçe gelirleri ile kayıt dışı ekonomiyle mücadele tarafındaki etkilerini yakından izliyor. Önümüzdeki dönemde uyum programının kapsamının genişletilip genişletilmeyeceği ise vergi gündeminin başlıca sorusu olarak öne çıkıyor.

Yazar: Cihan Oruçoğlu / Kaynak: Dünya Gazetesi