Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ile Ticaret Bakanlığı iş birliğiyle hazırlanan temmuz ayı geçici dış ticaret verileri açıklandı. Buna göre dış ticaret açığı, geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 13,6 artarak 7 milyar 343 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 79,4’ten yüzde 77,7’ye geriledi.

Genel ticaret sistemine göre ihracat temmuzda yıllık bazda yüzde 2,9 artışla 25 milyar 623 milyon dolar olurken, ithalat yüzde 5,1 yükselişle 32 milyar 966 milyon dolara ulaştı. Böylece geçen yılın aynı ayında 6 milyar 463 milyon dolar olan dış ticaret açığı, 7 milyar 343 milyon dolara çıkarak belirgin bir artış kaydetti.

Yılın ilk 7 ayına bakıldığında tablo daha da dikkat çekici. Ocak-temmuz döneminde ihracat yüzde 3,4 artışla 161 milyar 539 milyon dolara, ithalat yüzde 4,7 yükselişle 222 milyar 85 milyon dolara ulaştı. Bu dönemde dış ticaret açığı yüzde 8,3 artarak 55 milyar 923 milyon dolardan 60 milyar 545 milyon dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı da yüzde 73,6’dan yüzde 72,7’ye geriledi.

Enerji ürünleri ve parasal olmayan altın hariç tutulduğunda dış ticaret açığı temmuzda 2 milyar 407 milyon dolar olarak gerçekleşti. Bu kapsamda ihracat yüzde 3,1 artışla 23 milyar 788 milyon dolara, ithalat yüzde 3,6 artışla 26 milyar 194 milyon dolara çıktı. Enerji ve altın hariç ihracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 90,8 olarak hesaplandı.

İhracatın kompozisyonunda imalat sanayisinin ağırlığı dikkat çekiyor. Temmuzda imalat sanayisi toplam ihracatın yüzde 94,4’ünü oluştururken, tarım, ormancılık ve balıkçılığın payı yüzde 3, madencilik ve taşocakçılığının payı yüzde 1,8 oldu. İthalatta ise ara malları yüzde 69,4 ile ilk sırada yer aldı; sermaye malları yüzde 14,5, tüketim malları yüzde 16 pay aldı.

Ülke bazında bakıldığında Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke 2 milyar 42 milyon dolarla Almanya oldu. Almanya’yı ABD, Birleşik Krallık, Irak ve İtalya izledi. İthalatta ise 5 milyar 40 milyon dolarla Çin ilk sırada yer alırken, onu Rusya, Almanya, ABD ve İtalya takip etti. Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre temmuzda aylık bazda ihracat yüzde 2,6 artarken, ithalat yüzde 7,2 azaldı.

Özel ticaret sistemine göre ise temmuz ayında dış ticaret açığı yüzde 7,1 artarak 7 milyar 243 milyon dolar oldu. Piyasalar, dış ticaret açığındaki yükselişin cari denge üzerindeki etkisini ve önümüzdeki aylarda ithalattaki seyrin açığı nasıl şekillendireceğini yakından takip edecek.

Yazar: Cihan Oruçoğlu / Kaynak: Dünya Gazetesi