Emtia piyasalarında tamamlanan haftada, ABD’nin mali görünümüne ilişkin kaygılar ve doların gerilemesi değerli metalleri desteklerken, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat aksamaları enerji fiyatlarını, hava ve verim riskleri ise tarım emtialarını yukarı taşıdı. Değerli metallerden enerjiye, tarım ürünlerinden baz metallere kadar geniş çaplı bir yükseliş yaşandı.
Küresel piyasalarda hafta başında uzun vadeli tahvil faizlerindeki yükseliş ve Orta Doğu’da tırmanan gerilim risk iştahını baskıladı. ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,74 olurken, 30 yıllık tahvil faizi hafta içinde yüzde 5,34 seviyesini gördü ve haftayı yüzde 5,28’den tamamladı. ABD Hazinesinin, 10-30 yıl vadeli tahvillerde likiditeyi desteklemek amacıyla geri alım tutarını en az 4 milyar dolara çıkaracağını açıklaması, uzun vadeli faizlerde geçici gerilemeye ve dolarda değer kaybına yol açtı.
Dolar endeksinin haftayı yüzde 0,8 düşüşle 98,8 seviyesinde tamamlaması, dolar cinsinden fiyatlanan emtiaları destekledi. Fed’in 28-29 Temmuz toplantısına ilişkin yayımlanan tutanaklar ise enflasyonun hedefe gerilememesi halinde birçok yetkilinin ilave sıkılaştırmayı gerekli gördüğünü ortaya koydu. Çin’de açıklanan zayıf sanayi üretimi ve perakende satış verileri, baz metallere yönelik talep endişelerini canlı tuttu.
Değerli metallerde ABD’nin borçlanma görünümüne ilişkin kaygılar ve doların değer kaybetmesi belirleyici oldu. Goldman Sachs analistleri, makroekonomik politikalara karşı korunma amaçlı altın alım opsiyonu talebinin arttığına dikkati çekti. Tamamlanan haftada ons bazında platin yüzde 7,5, gümüş yüzde 6,7, altın yüzde 5,2 ve paladyum yüzde 2,6 değer kazandı.
Baz metallerde zayıflayan dolar fiyatları desteklerken, Çin kaynaklı talep endişeleri ve metal bazında değişen arz görünümüyle karışık bir seyir izlendi. Bakır, LME depolarındaki stokların hızlı artması ve zayıf Çin verileriyle gerilerken; çinko yüzde 1,8, nikel yüzde 1,6 ve kurşun yüzde 0,3 arttı.
Petrol fiyatlarında İran savaşını sona erdirecek diplomatik çözüm sağlanamaması ve Hürmüz Boğazı’nda düşük seyreden gemi trafiği etkili oldu. Savaş öncesinde küresel petrol tüketiminin yaklaşık beşte birine karşılık gelen sevkiyat bu güzergahtan geçiyordu. Brent petrolün varil fiyatı haftayı yüzde 5,9, doğal gaz fiyatı da yüzde 4,5 artışla tamamladı.
Tarım emtialarında ABD’deki ürün koşulları, Karadeniz’deki sevkiyat riskleri ve güçlenen El Nino hava olayı fiyatlamalarda etkili oldu. Mısır yüzde 5,2, pirinç yüzde 5,1, soya fasulyesi yüzde 4 ve buğday yüzde 1,5 yükselirken; şeker yüzde 6, pamuk yüzde 4,1, kahve yüzde 3,4 ve kakao yüzde 3,6 değer kazandı.
Haftanın en güçlü yükselişleri platin, gümüş, şeker ve Brent petrolde görüldü. Piyasalar önümüzdeki dönemde Fed’in faiz kararı, Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyatların normalleşmesi ve El Nino’nun tarım üretimine etkisini yakından takip edecek.
Yazar: Damla Kaya / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments