Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde, İkinci Dünya Savaşı sonrasında Avrupa’nın büyümesini destekleyen üç temel avantajın aynı anda zayıfladığına dikkat çekerek, eski büyüme modeline dönüşün artık mümkün görünmediğini söyledi.

Cenevre’de Dünya Ekonomik Forumu Uluslararası İş Konseyi’nin panelinde konuşan Lagarde, bu üç avantajdan ilkinin genişleyen küresel ticaret olduğunu belirtti. Avrupa’nın dünyanın en açık ekonomilerinden biri haline geldiğini ve ticaret açıklığı bakımından ABD’nin yaklaşık iki katına ulaştığını ifade eden Lagarde, küreselleşmenin Avrupa ekonomisine büyük fayda sağladığını ancak ticaretin sürekli genişleyeceğinin artık varsayılamayacağını dile getirdi. Geçen yıl dünya genelinde 2 bin 500’den fazla ticaret kısıtlamasının yürürlüğe konulduğuna işaret etti.

Avrupa’nın büyüme modelinin ikinci ayağını oluşturan nispeten ucuz enerjiyle desteklenen orta teknoloji ağırlıklı imalat sanayisi avantajının da giderek ortadan kalktığını vurgulayan Lagarde, Çin’in üretimde değer zincirinin üst basamaklarına çıkmasıyla pek çok alanda Avrupa’nın doğrudan rakibi konumuna geldiğini söyledi. Geçen yıl AB’de enerji yoğun sektörlerin ödediği elektrik fiyatlarının ABD’nin iki katından fazla, Çin’in ise yaklaşık yüzde 50 üzerinde olduğuna dikkat çeken Lagarde, bu tablonun özellikle enerjiye bağımlı Avrupa sanayisinin küresel rekabette elini zayıflattığını kaydetti.

Üçüncü değişimin ise jeopolitik alanda yaşandığını belirten Lagarde, Avrupa ekonomisinin uzun yıllar ABD’nin güvenlik şemsiyesi ve görece istikrarlı küresel düzen sayesinde yatırımlarını güvenlikten çok verimlilik üzerine kurabildiğini ifade etti. Artan jeopolitik gerilimlerin şirketleri tedarik zincirlerini ve kritik bağımlılıklarını yeniden değerlendirmeye zorladığını söyledi.

Lagarde, bu üç değişimin Avrupa açısından kalıcı sonuçlar doğurabileceğini belirterek, “Avrupa’nın savaş sonrası büyüme modelinin aşındığını görüyoruz. Bunun bir zamanlar bildiğimiz şekline dönmesi de pek olası değil” dedi. Avrupa’nın uzun vadede iç talepteki dayanıklılığı kalıcı bir büyüme kaynağına dönüştürmesi gerektiğini vurgulayan Lagarde, bunun için ortak pazarın ölçeğinden daha iyi yararlanılması gerektiğini ifade etti.

Avrupa’da bilimsel bilgi ve araştırmaların ticari başarıya dönüştürülmesinde sorun yaşandığını, yeni teknolojilerin ekonomi genelinde yayılmasını engelleyen unsurların şirketlerin ölçek büyütmesini zorlaştırdığını dile getiren Lagarde, yapay zeka konusunda da önemli uyarılarda bulundu. Avrupa’nın ilk dijital devrimi büyük ölçüde kaçırdığını söyleyen Lagarde, “Yapay zekayla gelen ikinci dijital devrimde aynı deneyimi tekrarlama lüksümüz yok” dedi. Avrupa’da yapay zeka yatırımlarının yaygınlaştırılması ve ölçeklendirilmesi için tek pazardaki ve sermaye piyasalarındaki parçalanmış yapının giderilmesi gerektiğini kaydetti.

ECB Başkanı, sermaye piyasalarının daha hızlı bütünleştirilmesi gerektiğini vurgulayarak, AB liderlerinin piyasa entegrasyonu paketine ilişkin süreci tamamlaması gerektiğini söyledi. Avrupa ekonomisinin yeni dönemde eski avantajlarına güvenmeden, iç talep, ortak pazar ve teknoloji odaklı bir büyüme stratejisi geliştirmesi bekleniyor.

Yazar: Şeyda Karaca / Kaynak: Dünya Gazetesi