Kırgızistan ekonomisi, 2026 yılının ocak-temmuz döneminde güçlü bir performans sergiledi. Milli İstatistik Komitesi verilerine göre Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYİH), geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 11,1 artarak yaklaşık 13 milyar 417 milyon dolar seviyesine ulaştı.

Milli İstatistik Komitesi Başkan Birinci Yardımcısı Nazira Kerimaliyeva, düzenlenen basın toplantısında büyümeye üretim ve hizmet sektörleri ile ürünlere uygulanan vergilerdeki hacim artışının katkı sağladığını belirtti. Hizmet sektörü, toplam GSYİH’nin neredeyse yüzde 50’sini oluşturarak ekonominin en büyük paydaşı olmayı sürdürdü. Ülke ekonomisinde sanayinin yüzde 19,6, inşaatın yüzde 8,2 ve tarım sektörünün yüzde 6,4 paya sahip olduğu kaydedildi.

Sanayi üretim hacmi ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1,2 artarak 6 milyar 10 milyon dolar seviyesine ulaştı. Bu artışta gıda ve tütün ürünleri, temel metaller, ilaç üretimi, inşaat malzemeleri, taşıt imalatı, rafine petrol ürünleri, kimyasal ürünler ile madencilik sektörlerindeki üretim artışı belirleyici rol oynadı. Tarım, ormancılık ve balıkçılık sektörlerinde yüzde 6’lık büyüme kaydedilirken, özellikle bitki üretimindeki artış dikkat çekti.

İnşaat sektörü adeta rekor kırdı. İnşaat üretim hacmi geçen yılın aynı dönemine kıyasla 1,6 kat artarak yaklaşık 2 milyar 804 milyon dolara ulaştı. Toptan ve perakende ticaret cirosu da yüzde 4 artışla yaklaşık 13 milyar 153 milyon dolar olarak gerçekleşti. Sabit varlık yatırımlarının yüzde 90’ı başta ulaşım tesisleri ve kargo depolama alanları olmak üzere madencilik, eğitim, enerji, imalat sanayisi ve konut inşaatına yöneldi.

Dış ticarette ithalat ağırlığı sürdü. Dış ticaret hacmi yüzde 1,4 artışla 7 milyar 900 milyon dolara ulaşırken, ihracat yüzde 1,1 düşüşle 1 milyar 69 milyon dolara geriledi. İthalat ise yüzde 3,7 artarak 6 milyar 800 milyon dolara yükseldi. Kırgızistan’ın üyesi olduğu Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) ülkeleriyle ticaret yüzde 0,1 gerileyerek 3 milyar dolar seviyesinde kalırken, AEB dışı üçüncü ülkeler toplam dış ticaret cirosunun yüzde 61,5’ini oluşturdu.

Enflasyon tarafında da veriler paylaşıldı. Ocak-temmuz döneminde tüketici fiyatları ve tarifeler, geçen yılın aralık ayına kıyasla ortalama yüzde 6,7 arttı. Gıda ve alkolsüz içecek fiyatları yüzde 5,9, alkollü içecekler ve tütün ürünleri yüzde 7,1, hizmet tarifeleri ise yüzde 10,1 yükseldi. En belirgin fiyat artışları taze et, yumurta, süt ürünleri, şeker ve bitkisel yağda görülürken, taze sebze, patates ve pirinç fiyatlarında gerileme yaşandı.

İş gücü piyasasında ise maaşlar hızla arttı. Ocak-haziran döneminde ortalama aylık nominal ücret, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27,5 artarak yaklaşık 620 dolara ulaştı. Maaş artışları kültür-sanat, sağlık, eğitim, finans ve inşaat sektörlerinde yoğunlaştı. Finans tarafında mikrokredi kuruluşlarının 2025 yılında 1 milyon 685 bin kişiye yaklaşık 985 milyon dolar kredi sağladığı, bu yılın ilk yarısında ise 807 bin kişiye 263 milyon doların üzerinde kredi dağıtıldığı bildirildi.

Kırgızistan ekonomisinin yılın ikinci yarısında da büyüme trendini koruyup koruyamayacağı, bölge ekonomileri açısından yakından takip edilecek.

Yazar: Remziye Karakuş / Kaynak: Dünya Gazetesi