Çin’de etkili olan tayfun Dolphin’in kalıntıları iç bölgelere ilerlerken, ülkenin en önemli sanayi merkezlerinde rekor yağışlar üretim hatlarını tehdit ediyor. Otomotiv, elektronik ve çelik sanayisinin yoğunlaştığı eyaletlerde hem fabrikalar hem de lojistik altyapı baskı altında.

Yılın en güçlü tayfunu Dolphin, gücünü kaybetmesine rağmen taşıdığı yoğun tropikal nemi ülkenin iç kesimlerine sürüklüyor. Sonuç olarak yalnızca şehir yaşamı değil, fabrikaları birbirine bağlayan karayolları, lojistik hatları ve sanayi altyapısı da yeni bir sınavla karşı karşıya.

Otomotiv ve elektronik merkezinde alarm

Yağışların en fazla etkilediği bölgelerden Hubei, Çin’in önemli otomotiv ve yüksek teknoloji elektroniği üretim merkezleri arasında bulunuyor. Yaklaşık 58 milyon kişinin yaşadığı eyalette otomotiv fabrikaları, yedek parça üreticileri, elektronik tesisleri ve bunlara hizmet veren geniş bir tedarik ağı faaliyet gösteriyor. Özellikle Xiangyang çevresinde otomotiv parçaları, elektrikli ekipmanlar, batarya bileşenleri ve farklı sanayi ürünlerinin üretimi yoğunlaşıyor.

Şu ana kadar büyük fabrikalarda yaygın bir üretim duruşu açıklanmadı. Ancak ulaşım yollarındaki su baskınlarının genişlemesi ve yağışların devam etmesi halinde işçi ulaşımından parça sevkiyatına kadar üretim zincirinin farklı noktalarında aksamalar yaşanma riski bulunuyor.

26 büyük proje durduruldu

Aşırı yağışın ekonomik faaliyet üzerindeki ilk somut etkilerinden biri altyapı yatırımlarında görüldü. Hubei’de devam eden 107 büyük karayolu ve su yolu projesinden yüksek risk taşıdığı belirlenen 26’sında çalışmalar geçici olarak durduruldu. Xiangyang’da 35 rezervuardaki su seviyesinin taşkın kontrol sınırlarını aşması üzerine yaklaşık 9 bin 700 kişi güvenli bölgelere taşındı.

Ulaştırma altyapısındaki aksamaların uzaması, özellikle fabrikaların hammadde ve parça tedarikinde karayoluna bağımlı olduğu bölgelerde üretim üzerinde dolaylı baskı oluşturabilir.

Çelik kentinde ağustos rekoru kırıldı

Çin’de sel riskinin sanayi açısından dikkat çektiği bir diğer nokta Henan eyaletindeki Wugang oldu. Çin’in büyük çelik üreticilerinden birine ev sahipliği yapan kentte günlük yağış miktarı 209,5 milimetreye ulaşarak ağustos ayı için tek günlük yağış rekoru kırıldı. Hubei’deki Xiangyang’da ise günlük yağış 169,1 milimetre olarak ölçüldü.

Çelik üretimi yüksek miktarda enerji, hammadde ve kesintisiz lojistik gerektiriyor. Yoğun yağışın demiryolu ve karayolu bağlantılarını etkilemesi halinde sorun yalnızca fabrika sahasıyla sınırlı kalmayabilir; hammadde girişinden nihai ürün sevkiyatına kadar geniş bir zincir baskı altında kalabilir.

Fırtına daha önce lojistiği vurmuştu

Dolphin’in Çin’deki etkisi yalnızca merkezi eyaletlerle sınırlı kalmadı. Tayfun ülkenin doğu kıyısına ulaştığında Şanghay’da yaklaşık 943 uçuş iptal edildi ve hava yolu kapasitesinin yaklaşık yüzde 40’ı devre dışı kaldı. Zhejiang’da liman operasyonları kesintiye uğrarken bazı demiryolu hatlarında da seferler askıya alındı. Zhejiang’ın Çin’in en büyük imalat ve ihracat merkezlerinden biri olması, bu kesintileri tedarik zinciri açısından ayrıca önemli kılıyor.

Pekin’de 24 saatte yıllık yağışın üçte biri

Yağış sisteminin kuzeye taşıdığı yoğun nem başkent Pekin’i de etkiliyor. Kentte 24 saat içinde yıllık ortalama yağış miktarının üçte birinden fazlasının düşmesi bekleniyor. Yetkililer ikinci en yüksek seviye olan turuncu yağış alarmını devreye alırken bazı otobüs hatları durduruldu.

Aşırı yağışlar Çin ekonomisinde her yıl üretimin aksaması, tarım ürünlerinin zarar görmesi ve altyapının hasar görmesi nedeniyle milyarlarca dolarlık kayba yol açıyor. Bu nedenle Dolphin’in bundan sonraki rotası yalnızca meteoroloji açısından değil, Çin’in üretim ve tedarik zincirinin ne ölçüde etkilenebileceği açısından da yakından takip edilecek.

Yazar: Murat Ali Oral / Kaynak: Dünya Gazetesi