Küresel kıymetli maden piyasasının kalbi sayılan Londra’da dikkat çekici bir gelişme yaşandı. Londra Külçe Piyasası Birliği (LBMA), Çinli rafineri Shandong Gold Smelting hakkında olay inceleme süreci başlattı ve şirketin hem altın hem gümüşteki Good Delivery statüsünü geçici olarak askıya aldı.

Karar, 5 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. LBMA’dan yapılan açıklamada, askıya alma işleminin şirketin listelerden kesin olarak çıkarılması anlamına gelmediği vurgulandı. Birliğin, inceleme sonucuna ilişkin önceden hüküm vermeden geçici tedbir uyguladığı ve taraflarla görüşmelerin sürdürüleceği belirtildi. Sürecin sonunda askıya alma kararı kaldırılabileceği gibi, ek koşullar getirilmesi veya daha kalıcı bir karar alınması da mümkün.

Bu gelişmenin arkasında ABD’nin Uygur Zorla Çalıştırmayı Önleme Yasası kapsamındaki kurum listesi yer alıyor. Shandong Gold Smelting, ABD tarafından bu listeye eklenirken, aynı gün ana şirket Shandong Gold Mining de listedeki şirketler arasına girdi. ABD mevzuatına göre listedeki şirketlerce üretilen malların zorla çalıştırmayla bağlantılı olduğu yönünde aksi kanıtlanabilir bir kabul uygulanıyor ve bu ürünlerin ABD’ye girişi, ithalatçının yeterli kanıt sunamaması halinde engelleniyor.

Peki Good Delivery statüsü neden bu kadar önemli? Bu liste, Londra toptan kıymetli maden piyasasında işlem görebilecek standart külçeleri üreten rafinerileri gösteriyor. Listede bulunmak; saflık, ağırlık, biçim, analiz kabiliyeti ve sorumlu tedarik standartları bakımından LBMA koşullarının karşılandığı anlamına geliyor. Londra piyasasında standart altın külçeleri yaklaşık 400 ons, gümüş külçeleri ise yaklaşık 1.000 ons ağırlığında olup, bu büyüklükteki külçeler merkez bankaları, büyük ticari bankalar, fonlar ve kurumsal yatırımcılar arasındaki toptan işlemlerde kullanılıyor.

Statünün askıya alınması, rafinerinin yeni üretiminin Londra piyasasındaki kabulü açısından belirsizlik yaratıyor. Ancak uzmanlar, kararın şirketin bütün altın ve gümüş ürünlerinin dünya genelinde yasaklandığı anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.

Shandong Gold Smelting, ABD’nin kurum listesine alınmasını kabul etmediğini LBMA’ya bildirdi. Şirket, Good Delivery kuralları ve Sorumlu Tedarik Programı çerçevesinde adil, bağımsız ve nesnel bir inceleme yapılmasını desteklediğini açıkladı. LBMA ise askıya alınan rafineri, denetim tarafları ve ilgili paydaşlarla temasların süreceğini duyurdu. İncelemede şirketin tedarik zinciri, ham madde kaynakları, insan hakları kontrolleri ve sorumlu tedarik şartlarına uyumu değerlendirilecek.

Uzmanlar, askıya alma kararının doğrudan altın veya gümüş fiyatlarını belirleyen bir para politikası ya da arz kararı olmadığını, ancak Çin’in küresel rafineri kapasitesindeki ağırlığı nedeniyle Londra piyasasında kabul gören külçelerin tedariki açısından yakından izleneceğini belirtiyor. Piyasada bundan sonra üç başlık öne çıkıyor: LBMA incelemesinin ne kadar süreceği, şirketin ABD listesindeki statüsüne itiraz edip etmeyeceği ve rafinerinin yeni üretiminin hangi pazarlara yönlendirileceği. LBMA, incelemeye ilişkin yeni gelişmeleri ilerleyen dönemde kamuoyuyla paylaşacağını bildirdi.

Yazar: Murat Ali Oral / Kaynak: Dünya Gazetesi