Japonya’nın haziran ayı ihracatı, yapay zekâ yatırımları ve hibrit araç talebinin etkisiyle yüzde 19,3 artış gösterdi. Ancak petrol fiyatlarındaki yükseliş ve zayıf yen, ithalat faturasını rekor seviyeye taşıyarak ihracattaki kazancı gölgede bıraktı. Ülke, piyasanın 120 milyar yenlik açık beklentisine karşın 406,9 milyar yen dış ticaret açığı verdi.
İthalat haziranda yıllık yüzde 25,4 artarak 11,3 trilyon yene ulaştı ve Kasım 2022’den bu yana en yüksek büyüme hızını kaydetti. Zayıf yen, enerji ve ham madde alımlarının yerel para cinsinden maliyetini yükseltti. Japonya’nın ham petrol ithalat miktarı yıllık yüzde 13,7 gerilemesine karşın, petrol için ödenen tutar yüzde 59,3 arttı. Yen cinsinden petrol birim maliyeti rekor seviyeye çıkarken, Orta Doğu’daki çatışmalar ve deniz taşımacılığındaki riskler ithalat faturasını büyüttü. Japonya, tedarik riskini azaltmak amacıyla ABD ve Rusya’dan petrol alımlarını artırdı.
İhracat tarafında yapay zekâ bağlantılı veri merkezi yatırımları, yarı iletken ekipmanları ve teknoloji ürünlerine yönelik talebi destekledi. Zayıf yen, Japon ürünlerinin yurt dışındaki fiyat rekabetini artırdı. ABD’ye yapılan ihracat yüzde 13 yükselirken, yüksek benzin fiyatları nedeniyle yakıt tasarruflu hibrit araçlara yönelen Amerikalı tüketiciler Japon otomobil ihracatını destekledi.
Dolar/yen kuru dış ticaret verilerinin açıklandığı saatlerde 163 seviyesinin üzerine çıkarak 1986’dan bu yana en düşük düzeyine geriledi. ABD tahvil faizlerindeki yükseliş ve petrol fiyatlarındaki artış yen üzerindeki baskıyı güçlendirdi. Japonya ile diğer büyük ekonomiler arasındaki faiz farkı da döviz piyasasındaki yönü belirlemeye devam ediyor.
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, kur hareketlerinin ardından hükümetin tutumunun değişmediğini belirterek ihtiyaç oluşması halinde döviz piyasasında her an uygun ve kararlı adım atılabileceğini söyledi. Japonya, yenin dolar karşısında 160 seviyesinin üzerine çıktığı nisan ve mayıs aylarında yaklaşık 11,7 trilyon yenlik müdahale yapmıştı.
Japonya Merkez Bankası’nın (BOJ) gelecek haftaki toplantıda politika faizini değiştirmemesi bekleniyor. Yüksek enerji maliyetleri ve zayıf yen enflasyonu yukarı iterken ekonomik büyümenin kırılgan kalması Banka’nın karar alanını daraltıyor. Faiz artışı yen üzerindeki baskıyı azaltabilir ancak borçlanma maliyetlerini ve iç talep üzerindeki yükü artırabilir.
Piyasalar önümüzdeki dönemde BOJ toplantısını, dolar/yen kurundaki 163 çevresindeki hareketi ve hükümetten gelecek yeni müdahale sinyallerini yakından izleyecek. Petrol fiyatları ve Hürmüz Boğazı’ndaki taşımacılık koşulları da Japonya’nın ithalat maliyetleri üzerinde belirleyici olmaya devam edecek.
Yazar: Murat Ali Oral / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments