Brent petrol, haftanın ilk işlem gününde yüzde 2,6 yükselerek varil başına 90,40 dolara çıktı. Gün içinde 91,41 doları gören petrol fiyatları, Orta Doğu’da artan jeopolitik risklerin etkisiyle yükselişini sürdürüyor. ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının dokuzuncu güne girmesi ve bölgeden gelen karşılıklı saldırı haberleri, petrolün güvenli biçimde taşınmasına ilişkin endişeleri artırdı.
Hürmüz Boğazı’ndan pazar günü yalnızca dört geminin geçmesi dikkat çekti. Cumartesi günü sekiz olan geçiş sayısının bir günde yarıya inmesi, petrol piyasasındaki arz endişesini güçlendirdi. Boğaz, normal koşullarda küresel petrol ticaretinin yaklaşık beşte birini taşıyor. Gemi trafiğindeki bu sert düşüş, üretim devam etse bile petrolün dünya pazarlarına ulaştırılmasını zorlaştırabilecek bir risk olarak değerlendiriliyor.
Petrol taşımacılığındaki yavaşlama, sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarında daha belirgin hale geldi. Perşembe gününden bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçen bir LNG tankeri görülmedi. Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki üretim devam etmesine rağmen gemilerin Körfez’den çıkamaması, deniz üzerindeki stokları artırdı. Temmuz ortası itibarıyla yedi yüklü Katar tankerinde yaklaşık 570 bin ton LNG bekliyor.
Brent petrolün 90 doların üzerine çıkması yalnızca enerji piyasasını etkilemedi. Artan yakıt ve taşımacılık maliyetleri, küresel enflasyonun yeniden yükselmesi ihtimalini gündeme taşıdı. Vadeli piyasalar yıl sonuna kadar Fed’den toplam 29 baz puanlık faiz artışı fiyatlamaya başlarken, Eylül ayında faiz artışı yapılması ihtimali yüzde 60 seviyesine yaklaştı. ABD’nin 30 yıllık tahvil faizi de yüzde 5 sınırını yeniden aştı.
Petrolün vadeli fiyat yapısındaki değişim, yatırımcıların yakın vadeli arzı ileriki aylardan daha riskli gördüğünü gösteriyor. Ön ay Brent kontratının ileri vadeli kontratlara göre primli işlem görmesi, kısa vadeli petrol ihtiyacının arttığına işaret ediyor. Tanker trafiğinin düşmesi halinde rafineriler teslimat takvimlerini korumak için daha yüksek fiyat ödemek zorunda kalabilir.
Piyasanın yönü, önümüzdeki günlerde Hürmüz Boğazı’ndaki gemi geçişlerine bağlı olacak. Geçiş sayısının dört geminin üzerine çıkıp çıkmaması, fiyatlardaki risk priminin korunup korunmayacağını gösterecek. ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin 22 Temmuz Çarşamba günü açıklayacağı haftalık petrol stokları da piyasanın takip edeceği bir diğer önemli veri olacak.
Yazar: Murat Ali Oral / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments