Çinli otomobil devi BYD’nin Manisa’da 1 milyar dolarlık yatırım yapma taahhüdünden vazgeçmesi, kamu tarafından şirkete sağlanan teşviklerin geri alınması sürecini başlattı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, kamunun haklarının teminat altına alındığını ve gerekli idari işlemlerin başlatıldığını duyurdu.
BYD ile 2024 yılında imzalanan anlaşma kapsamında, Manisa’da yıllık 150 bin araç üretim kapasiteli bir tesis kurulması öngörülüyordu. Fabrikanın 2026 yılı sonunda faaliyete geçmesi planlanırken, geçen iki yıllık dönemde somut bir adım atılmaması dikkat çekti. Şirketin yatırımı askıya aldığını açıklamasının ardından, teşvik mekanizmaları yeniden masaya yatırıldı.
Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan 39 soruluk yazılı önergeyle konuyu gündeme taşıyan muhalefet milletvekillerine yanıt veren Bakan Kacır, proje bazlı destek düzenlemeleri çerçevesinde BYD’nin yükümlülüklerinin net bir şekilde tanımlandığını belirtti. İzleme ve denetim faaliyetlerinin eksiksiz sürdürüldüğünü kaydeden Kacır, “Tüm süreçlerde kamunun hak ve menfaatleri teminat altına alınmıştır” ifadelerini kullandı.
Proje bazlı yatırım teşvik mevzuatına göre, yatırım taahhüdünün yerine getirilmemesi halinde şirketin sunduğu teminat mektuplarının devreye alınması öngörülüyor. Ayrıca BYD’nin Çin’den Türkiye’ye getirdiği araçlar için yararlandığı yüzde 40 ilave gümrük vergisi muafiyetinin de iptal edilmesi bekleniyor.
Bu kapsamda şirketin ödemediği vergilerin gecikme faiziyle birlikte tahsil edilmesi ve araçların normal gümrük tarifesi üzerinden yeniden vergilendirilmesi planlanıyor. Böylece kamunun uğradığı vergi kaybının da tazmin edilmesi hedefleniyor.
BYD’nin bu kararı, Türkiye’nin elektrikli araç üretimi hedefleri ve yabancı yatırım çekme stratejisi açısından da önemli bir sınav niteliği taşıyor. Uzmanlar, büyük ölçekli yatırım teşviklerinde taahhütlerin takibinin ve yaptırım mekanizmalarının etkin işletilmesinin, gelecekteki benzer yatırımlar için emsal oluşturacağını belirtiyor.
Yazar: Cihan Oruçoğlu / Kaynak: Dünya Gazetesi
Comments