Uluslararası Para Fonu (IMF), küresel petrol piyasasında son yılların en büyük arz kesintisinin fiyatları sert biçimde yukarı taşımasının beklendiğini, ancak Orta Doğu’daki savaşın ardından ham petrol fiyatlarının varil başına 90 ila 100 dolar aralığında dengelendiğini bildirdi.

IMF, Jean-Marc Natal ve Azim Sadikov tarafından kaleme alınan “Petrol piyasası savaş şokunu absorbe etti ancak tamponlar azalıyor” başlıklı blog yazısında, ilk şokun etkisini hafifleten çeşitli faktörlerin bulunduğunu ancak bu hareket alanının büyük bölümünün artık tüketildiği uyarısında bulundu.

Yazıda, mayıs ayı sonu itibarıyla normal küresel tüketimin yaklaşık 10 günlük miktarına eşdeğer olan 1,1 milyar varilden fazla ham petrolün piyasaya ulaşmadığı belirtildi. Kesintinin aynı aşamasında ortaya çıkan arz açığının 1973 petrol krizi, İran-Irak Savaşı ve Körfez Savaşı dönemlerinde görülen arz açıklarını aştığına dikkat çekildi.

Daha düşük talep, daha yüksek üretim ve stokların kullanılmasının fiyatlarda daha büyük bir sıçramayı önlediği belirtilen yazıda, küresel ekonominin daha fazla zarar görmesini engellemek için arzın hızla toparlanmasının büyük önem taşıdığı vurgulandı.

IMF yazısında, dünyanın en kritik petrol geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğünün ne zaman etkin şekilde yeniden sağlanacağının belirsizliğini koruduğu belirtildi. Sektör tahminlerine göre, su yolunun tamamen yeniden açılmasının ardından petrol akışının önemli bölümünün yeniden başlamasının 2 ila 3 ayı bulabileceği ifade edildi.

Daha uzun vadeli bir diğer endişenin ise uzun süreli üretim durmalarının, özellikle kuyuların yeniden faaliyete geçirilmesi için finansmanın sınırlı olduğu yerlerde kalıcı üretim kayıplarına yol açabilmesi olduğu kaydedildi.

IMF yazısında, “Hürmüz Boğazı’nda gerilimler yeniden alevlenirken yedek kapasitenin devreye girmesi, talebin daralması ve stokların azalması nedeniyle bu manevra alanı artık daha küçük ve giderek daralıyor. Stoklar yenilenmediği takdirde, bir sonraki şok geldiğinde dünya daha zayıf bir konumda olacak” uyarısı yapıldı.

Petrol piyasalarındaki bu gelişmeler, küresel enflasyon ve merkez bankalarının para politikaları üzerinde de belirleyici olmaya devam ediyor. Uzmanlar, önümüzdeki dönemde petrol arzındaki toparlanmanın hızının piyasaların yönü açısından kritik olduğunu vurguluyor.

Yazar: Giray Topçular / Kaynak: Dünya Gazetesi