Nobel Ekonomi Ödüllü MIT Profesörü Daron Acemoğlu, Fortune dergisine verdiği kapsamlı mülakatta yapay zeka etrafındaki tartışmaların büyük ölçüde abartılı olduğunu ve asıl odaklanılması gereken konuların iş gücü, eşitsizlik ve ekonomik gücün yoğunlaşması olduğunu söyledi. Acemoğlu, yapay zekanın önümüzdeki on yılda verimliliğe yaklaşık yüzde 0,55 katkı sağlayacağını, kısa vadede ise görevlerin sadece yüzde 5’inin ekonomik olarak verimli şekilde otomatikleştirilebileceğini öngördü.

MIT profesörü, otomasyondan elde edilen verimlilik artışlarının ancak makinelerin insanlardan daha iyi ve daha ucuza yapması durumunda gerçekleştiğini, asıl fark yaratacak olanın ise çalışanların daha önce yapamadıkları şeyleri yapmalarını sağlayan tamamlayıcı yapay zeka olduğunu vurguladı. Mevcut büyük dil modellerinin henüz insanın muhakeme yeteneğinin yerini alabilecek seviyeden uzak olduğunu belirten Acemoğlu, yapay zeka verimliliği üzerine yapılan araştırmaların çoğunun abartılı olduğunu ve ekonomiyi temsil etmediğini ifade etti.

Yapay zeka tartışmalarının önemli bir bölümünün spekülatif olduğunu savunan Nobel ödüllü ekonomist, “Asıl konuşmamız gereken konu, yapay zekanın iş gücü üzerindeki etkileri, eşitsizlik ve ekonomik gücün giderek daha fazla yoğunlaşmasıdır” dedi. Acemoğlu’na göre yapay zeka tek başına bir tehdit olmasa da teknoloji birkaç büyük şirketin tekelinde kalırsa eşitsizlik daha da derinleşebilir.

Acemoğlu’nun en dikkat çekici uyarısı genç işsizliği konusunda geldi. Nobel ödüllü ekonomist, “Eğer yeni üniversite mezunlarının yüzde 30, yüzde 40’ı iş bulamazsa bu durum demokrasiye ve toplumsal barışa ne yapar? Geçmişte bu tür durumlar yaşanmış ve devrimler olmuştur” ifadelerini kullandı. Devrimlerin doğası gereği tahmin edilemez olduğunu belirten Acemoğlu, sosyal medyanın da bu denklemde yeni bir faktör olduğunu, geçmişte gençlerin Instagram, TikTok ve X’e sahip olmadığını hatırlattı.

Yapay zekanın kaderinin büyük teknoloji şirketlerinin ticari çıkarlarına bırakılmaması gerektiğini belirten Acemoğlu, bu tartışmanın ücretler, işler, ortak refah, anlamlı ve onurlu yaşamlar üzerine yoğunlaşması gerektiğini ifade etti. Ayrıca yapay zeka alanındaki rekabetin kontrolden çıkmaması ve insanlığın yararına kullanılabilmesi için Çin ile iş birliği de dahil olmak üzere ciddi bir uluslararası iş birliğinin gerekli olduğunu belirten Acemoğlu, Çin’in yapay zekayı üretim, robotik ve ticarete entegre etme konusunda ABD’nin önünde olduğuna dikkat çekti.

Mevcut jeopolitik iklimin bunu neredeyse imkansız hale getirdiğini kabul eden MIT profesörü, entelektüel başarısızlığın politikadan daha derine indiğini savunarak, “Bu bir hayal gücü eksikliği. İnsan merkezli bir yapay zeka geleceğinin nasıl görüneceğini ifade edememe ve bunu talep edecek siyasi iradeye sahip olmama durumu” dedi.

Yazar: Şeyda Karaca / Kaynak: Dünya Gazetesi