Orta Doğu’da savaşın başlamasının üzerinden 100 gün geçerken, çatışmaların küresel ekonomiye etkileri giderek daha belirgin hale geliyor. Kalıcı bir barış anlaşmasına yönelik belirsizlik, başta petrol fiyatları ve enflasyon olmak üzere birçok alanda piyasaları etkilemeye devam ediyor.

ABD ve İran arasındaki müzakerelerde henüz somut bir ilerleme sağlanamazken, taraflardan gelen açıklamalar ve zaman zaman yaşanan askeri hareketlilik yatırımcıların odağında yer alıyor. Kırılgan ateşkes süreci diplomasi için alan oluştursa da çatışmaların uzaması petrol fiyatlarından tahvillere, hisse piyasalarından enflasyona kadar birçok alanda baskı yaratıyor.

Savaşın ilk günlerinde küresel hisse piyasalarında sert satış baskısı yaşanırken, Wall Street endeksleri zamanla toparlanmayı başardı. Yatırımcıların jeopolitik riskler, yüksek petrol fiyatları ve enflasyon baskılarına rağmen teknoloji şirketlerine yönelik ilgisini sürdürmesiyle S&P 500 yeni zirveleri test etti. Özellikle yapay zeka yatırımlarının hız kazanması, ABD ve Asya’da bu alandan fayda sağlayan şirket hisselerine destek verdi. Avrupa piyasalarında ise enerji maliyetlerindeki artış nedeniyle daha zayıf bir görünüm izlendi.

Küresel tahvil piyasalarında da oynaklık arttı. Yatırımcıların daha yüksek enflasyon ve sıkı para politikası beklentilerini fiyatlamasıyla tahvil getirileri yükseldi. ABD’de 30 yıllık tahvil faizi son yılların en yüksek seviyelerine ulaşırken, benzer hareket birçok büyük ekonomide de görüldü. Uzmanlar, yüksek enflasyon ve faiz ortamının uzun süre devam etmesinin ekonomik büyüme üzerinde baskı oluşturabileceğini değerlendiriyor.

Orta Doğu’daki en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’na ilişkin gelişmeler petrol piyasalarında yakından takip ediliyor. Savaş sürecinde arz endişelerinin artması, petrol fiyatlarında sert dalgalanmalara neden oldu. Fiyatlar zirve seviyelerden geri çekilse de savaş öncesi dönemin üzerinde kalmaya devam ediyor. Brent petrolün çatışma öncesine göre yaklaşık yüzde 36, ABD tipi WTI petrolün ise yaklaşık yüzde 50 daha yüksek seviyede işlem gördüğü belirtiliyor. Enerji arzında yaşanabilecek yeni aksaklıkların petrol fiyatlarını yeniden yukarı taşıyabileceği değerlendiriliyor.

Savaşın etkileri yalnızca finans piyasalarıyla sınırlı kalmadı. Enerji maliyetlerindeki yükseliş, ABD başta olmak üzere birçok büyük ekonomide enflasyon üzerindeki baskının artmasına neden oldu. Petrol, doğal gaz, jet yakıtı ve akaryakıt fiyatlarında yaşanan artışlar küresel fiyat görünümünde belirleyici olurken, ABD’de tüketici enflasyonu nisanda yıllık yüzde 3,8 ile yaklaşık üç yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Orta Doğu kaynaklı enerji arzına ilişkin belirsizliklerin devam etmesi halinde küresel piyasalarda enflasyon ve büyüme risklerinin daha belirgin hale gelebileceği değerlendiriliyor. Piyasalar, diplomatik gelişmeleri ve olası bir barış anlaşmasının ekonomik yansımalarını yakından takip etmeye devam ediyor.

Yazar: Damla Kaya / Kaynak: Dünya Gazetesi