Avrupa Birliği (AB), gübrede arz güvenliğini sağlamak ve ithalata bağımlılığı azaltmak amacıyla kapsamlı bir Gübre Eylem Planı hazırladı. AB Komisyonu tarafından kamuoyuyla paylaşılan plan, artan gübre maliyetleriyle mücadele eden çiftçilere yönelik destek mekanizmalarını ve yerli üretimi güçlendirmeye yönelik adımları içeriyor.

Planda, yüksek gübre maliyetlerinden etkilenen çiftçilere mevcut AB tarım politikası araçları üzerinden hedefli destek sağlanması öngörülüyor. Yaz öncesinde açıklanması planlanan bir mali paketle, çiftçilere yeni üretim sezonu öncesinde likidite desteği verilecek. Ayrıca üye ülkelerin mevcut tarım politikası planları kapsamındaki destekleri daha etkin kullanabilmesi için yeni bir yasal paket hazırlanacak. Bu pakette nakit akışını destekleyecek likidite mekanizmaları, avans ödemelerinde esneklik ve gübre kullanımını azaltan veya biyolojik bazlı gübrelere geçişi teşvik eden uygulamalar yer alacak.

AB, gübre sektöründe sanayi kaybını önlemek ve arz güvenliğini sağlamak için yerli üretimi destekleme kararı aldı. Döngüselliği artırmak ve emisyonları azaltmak hedefiyle organik ve biyolojik bazlı gübreler ile geleneksel mineral gübrelere alternatif ürünlerin kullanımı yaygınlaştırılacak. Sürdürülebilir Avrupa menşeli gübrelere yönelik talebi artırmak amacıyla resmi süreçler kolaylaştırılacak.

Gübre piyasasında şeffaflığı artırmak ve sektör paydaşları arasındaki diyaloğu güçlendirmek için “AB Gübre Değer Zinciri Ortaklığı” kurulacak. Gübre üreticileri, çiftçiler ve üye ülkelerin katılımıyla yürütülecek platform, arz güvenliği ve uygun fiyatlı gıda üretimi konusunda ortak çözümler geliştirmeye odaklanacak. AB Komisyonu ayrıca gübre piyasasına ilişkin veri akışını güçlendirecek, erken uyarı mekanizmaları geliştirecek ve gerektiğinde ortak alım ya da stok oluşturma seçeneklerini de değerlendirecek.

AB bu adımı, son yıllarda artan jeopolitik krizlerin Avrupa’nın gübre ve gıda sistemindeki kırılganlığını ortaya çıkarması nedeniyle atıyor. Özellikle Orta Doğu’daki savaş, enerji fiyatlarındaki yükseliş ve Rusya ile Belarus’tan gübre ithalatına getirilen kısıtlamalar, Avrupa’da gübre maliyetlerini ciddi şekilde artırdı. Birlik, azotlu gübre ihtiyacının yaklaşık yüzde 30’unu, fosfat bazlı gübre ihtiyacının ise yaklaşık yüzde 70’ini ithalatla karşılıyor.

Kaynak: Dünya Gazetesi